Trong cuốn sách "Cây cam ngọt của tôi" có le gây ấn tượng với nhiều người là tính cách tinh nghịch hay tưởng tượng của cậu bé Zezé hay hoàn cảnh cậu. Nói thật thì tôi là kiểu người thích những thế giới nhân vật ấy lắm nhưng lần này điều cuốn hút tôi nhất, đọng lại sâu nhất trong trí nhớ lại là cái tên ông Bồ. 

Ban đầu khi ông ấy xuất hiện là trong hoàn cảnh cậu bé Zezé kia nghịch ngợm, khoảnh khắc ấy thú thật nếu tôi là ông Bồ ấy, tôi cũng muốn mắng chú bé kia một trận bởi mới trò nghịch ngợm tai quái quá. Nói đúng hơn thì tôi chưa từng tưởng tượng nổi mấy trò của cậu nhóc, nó thật sự lạ lẫm, mang đến phần quái lắm. Mà nghĩ lại cũng hài hước lắm!

Quay trở lại chút dòng suy nghĩ nhé, tôi đã đọc câu chuyện vào năm tôi lớp 9, từ khi ông Bồ xuất hiện, tôi càng chăm chú hơn. Về nguyên nhân, nói ra cũng đơn giản thôi, vì tôi khi ấy như hóa thân thành Zezé và nhận được sự quan tâm, tình cảm của ông ấy vậy. Một người lạ thôi, dần thành quen. Không biết bao lần tôi phải cảm thán sao có thể đối với một đứa trẻ như vậy, nó hoàn toàn xa lạ, nghịch ngợm. Rồi là tại sao một đứa trẻ bị hàng xóm người ta nói là ác quỷ, chẳng phải ngoan ngoãn chuẩn mực lại được yêu thương nhỉ? Là loại tình yêu vô điều kiện ấy, là có thể nhìn nó bằng ánh mắt trìu mến đó, nói ra những lời nó muốn nghe nhất đó. Lạ nhỉ, đến giờ, tôi vẫn chưa tìm ra câu trả lời. Phải chăng là do cách biệt địa vị xã hội nhỉ, ba mẹ Zezé không phải không thương cậu bé đâu, chỉ là bộn bề quá, áp lực quá. Tôi không cách nào tìm cách biện hộ được. Chỉ biết đổ cho hoàn cảnh thôi. 

Phần quan trọng hơn, sâu sắc hơn hết với tôi là cuộc gặp lần cuối giữa hai người. Tôi nhớ, nơi ấy có một cánh rừng tên gì đó rất hùng vĩ, đẹp đến siêu lòng người. Là cảm giác chính tôi được thấy nó, được sĩ vững chãi ấy bao trọn chở che. Vậy mà nhoáng cái tiếng tàu, rồi đường dây hiện ra, rồi là người đàn ông ấy. Là ông Bồ. Cảm giác một thoáng qua đều vụn vỡ. Chính tôi khi ấy đang ngồi trong tiết học đọc lén cũng cay cay sống mũi mà suýt bật khóc ngay phút ấy. Sao chính tôi cũng đau lòng thế này? Tôi chỉ biết nín khóc, đợi đến hết một tuần sau mới dám đọc tiếp mong cho là mình đọc nhầm thôi.

Nhưng sự thật vẫn là sự thật, ông Bồ ấy, không qua khỏi rồi. Tôi thật sự không hiểu, thật không hiểu tại sao lại có diễn biến ấy xảy ra. Tại sao tia ấm áp vừa le lói lên trong lòng đứa trẻ lại biến mất như thế, tại sao người như ông lại có kết cục như thế? Cho đến hiện nay, tôi thật sự vẫn không dám tin kết cục ấy. 

Là một người ngoài cuộc tôi còn có cảm giác này vậy chính chủ lúc ấy đã đau đớn tổn thương đến mức nào chứ. Cái cách nó khóc lúc bấy giờ tôi chẳng sao tả xiết nổi. 

Nhưng rồi, cho đến cuối thi chú bé năm nào cũng trưởng thành, trở thành người lưu giữ miền tươi đẹp ấy và trao gửi chúng đến những người khác. Vậy nên, ấm áp của cậu, của chúng tôi còn đó, chưa từng tan biến, chỉ là chuyển từ hình thức này sang hình thức khác mà thôi.

“Ngàn Mặt Trời Rực Rỡ” không chỉ kể về cuộc đời của Mariam và Laila mà còn là câu chuyện về sự trưởng thành trong nghịch cảnh. Những trải nghiệm đau thương đã khiến các nhân vật thay đổi, hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh. Qua từng trang sách, mình thấy được rằng con người có thể mạnh mẽ hơn rất nhiều khi phải đối mặt với thử thách. Tác phẩm nhắc nhở rằng cuộc sống luôn có những khó khăn, nhưng cách chúng ta lựa chọn đối diện mới quyết định giá trị của mình. Đây là một cuốn sách để lại nhiều suy ngẫm sau khi đọc.

Nhiều độc giả tập trung vào nỗi buồn vốn có của câu chuyện, nhưng (cũng giống như trường hợp của Vụ án của Kafka), tác giả đã làm nhẹ đi gánh nặng hiện sinh ấy bằng một lượng hài hước đen khá “hào phóng”.

Văn phong đôi chỗ có phần hơi nặng nề, nhưng điều này có lẽ liên quan nhiều hơn đến việc tôi đọc bản dịch, chứ không hẳn do nguyên tác.

Nhìn chung, từ ý tưởng cốt lõi đầy thiên tài cho đến cái kết mang tính ẩn dụ, Hóa thân là một tác phẩm vừa giải trí, vừa gợi thương cảm, lại vừa kích thích suy ngẫm. Dù mang một “lớp vỏ ngoài” u tối, câu chuyện này vẫn ẩn chứa một “phần bên trong” mềm mại — và thực sự rất thú vị.

“Trong khi sách lịch sử đầy rẫy những câu chuyện về các thiên tài đầy ám ảnh và tầm nhìn, những người đã tái định hình thế giới theo hình ảnh của riêng họ bằng một sức mạnh mãnh liệt, gần như phi lý, thì tôi nhận ra rằng lịch sử cũng được tạo nên bởi những con người luôn đấu tranh với cái tôi của mình ở mọi bước đi — những người tránh xa ánh đèn sân khấu và đặt mục tiêu cao hơn lên trên khao khát được công nhận.” – Trích Lời mở đầu

Nhiều người trong chúng ta luôn cho rằng trở ngại lớn nhất đối với một cuộc sống trọn vẹn và thành công đến từ thế giới bên ngoài. Nhưng thực tế, kẻ thù phổ biến nhất lại nằm bên trong: cái tôi của chính chúng ta. Ở giai đoạn đầu sự nghiệp, nó cản trở việc học hỏi và phát triển năng lực. Khi đạt được thành công, nó có thể khiến chúng ta mù quáng trước những khuyết điểm của bản thân và gieo mầm cho những vấn đề trong tương lai. Khi thất bại, nó phóng đại từng cú đánh và khiến việc phục hồi trở nên khó khăn hơn. Ở mọi giai đoạn, cái tôi đều kìm hãm chúng ta.

Ego Is the Enemy khai thác một phạm vi rất rộng các câu chuyện và ví dụ, từ văn học, triết học đến lịch sử. Chúng ta gặp những nhân vật đầy cuốn hút như Howard Hughes, Katharine Graham, Bill Belichick và Eleanor Roosevelt — những người đã đạt đến đỉnh cao quyền lực và thành công bằng cách chinh phục chính cái tôi của mình. Những chiến lược và phương pháp của họ cũng có thể trở thành của chúng ta.

Nhưng tại sao chúng ta phải bận tâm đến việc chống lại cái tôi trong một thời đại tôn vinh mạng xã hội, truyền hình thực tế và những hình thức tự quảng bá bản thân không ngại ngần? Như Holiday viết, khi được trang bị những bài học trong cuốn sách này, “bạn sẽ bớt bị cuốn vào câu chuyện mà bạn tự kể về sự đặc biệt của chính mình, và nhờ đó, bạn sẽ được giải phóng để thực hiện những công việc có thể tạo ra thay đổi lớn mà bạn đã đặt ra.”