Trong bất kỳ thời điểm nào trong cuộc sống, ai trong số chúng ta cũng sẽ trải qua 3 giai đoạn: khao khát - thành công - thất bại. Và bản ngã là kẻ thù trên mỗi bước đi trong mỗi chặng đường này. Trong giai đoạn khát vọng, bản ngã khiến chúng ta ảo tưởng và ngăn chúng ta tiếp nhận phản hồi, thứ không thể thiếu để phát triển và trưởng thành. Trong giai đoạn thành công, bản ngã đe dọa thứ mà chúng ta vừa gây dựng nên. Bản ngã nhồi nhét vào đầu óc chúng ta sự phân tâm, tự tin lệch lạc và tham danh hám lợi, khiến chúng ta lơ là nền tảng và hao mòn sức lực. Trong giai đoạn thất bại, bản ngã khiến chúng ta mất khả năng học hỏi từ sai lầm và từ việc nhìn nhận khách quan hành động của mình. Bằng hàng loạt câu chuyện có thật, trải dài trên đủ lĩnh vực từ quân sự, thể thao đến kinh doanh, cuốn sách Ego is the enemy của tác giả Ryan Holiday đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về sự nguy hiểm của bản ngã và việc làm sao để đánh bại nó.

Bài học của cuốn sách

Trong mọi tình huống, trong mọi trường hợp, chúng ta nên tự tin nhưng hãy thực tế, điều quan trọng là không nên tự tin thái quá vào bản thân. Hãy thành thật với bản thân, cố gắng cho đến khi bạn đạt được. Mọi người sẽ nhìn thấy bạn qua những thành quả bạn gặt hái được chứ không phải qua lời bạn nói.

Về tác giả

Đây là cuốn sách thứ hai của Ryan Holiday mà tôi đã lựa chọn để đọc và từ đó tôi “mê” luôn lối viết của tác giả. Bởi lẽ cuốn sách nào của Ryan Holiday cũng đều có chiều sâu và triết lý vô cùng. Những cuốn sách không hề khoa trương như những cuốn sách bây giờ, cũng không phải cuốn sách “dạy làm giàu” đang ăn xổi trên thị trường ngày nay. Đây là những cuốn sách viết về giá trị con người và cuộc sống, về những kẻ thù vô hình mà con người đang phải chiến đấu, về lịch sử chúng ta cũng đã có biết bao người như vậy và chúng ta thực sự có thể học hỏi từ họ những điều gì.

Vậy bản ngã là gì?

Chúng ta cũng có thể thấy rằng sự khiêm tốn và tinh thần tự giác chính là thứ chúng ta cần ở bất kỳ thời điểm nào. Ở giai đoạn khát khao, chúng ta muốn sống thật hoài bão nhưng vẫn thực tế. Sự sáng tạo và trưởng thành có thể đến từ tinh thần sẵn sàng học hỏi và thực hành các đức tính nhẫn nại cũng như siêng năng. Trong giai đoạn thành công, chúng ta có thể thấy biết ơn và giữ kết nối với mục đích cũng như những thứ xung quanh mình. Chúng ta cần duy trì sự cởi mở và tinh thần sẵn sàng học hỏi - bền bỉ tập trung và kiềm chế sự thôi thúc vượt quá sức mình. Ở giai đoạn thất bại, chúng ta biết tự suy nghĩ và chỉ tạm thời bị tác động bởi ngoại cảnh. Chúng ta có thể tách biệt đặc tính của mình khỏi những sai lầm và tìm thấy khả năng phục hồi để vượt qua thức thất bại. Cuốn sách này được xây dựng dựa theo 3 giai đoạn này, mỗi giai đoạn tương ứng với mỗi chương trong cuốn sách.

Bản ngã là kẻ thù lớn nhất của chúng ta trên bước đường sự nghiệp. Bản ngã chính là thỏi nam châm thu hút những rắc rối và mâu thuẫn. Vậy bản ngã thực sự là gì? Giải thích một cách dễ hiểu thì bản ngã là niềm tin mù quáng vào tầm quan trọng của bản thân. Đó là nhu cầu được tốt hơn, có nhiều hơn, được công nhận vượt qua mọi lợi ích hợp lý. Theo lý giải của huấn luyện viên bóng bầu dục Bill Walsh, đó là khi mà lòng tự tôn vào chính mình trở thành ngạo mạn, sự quyết đoán trở thành ngoan cố và tự tin trở thành phóng túng bất cần.

 

CHƯƠNG 1: KHÁT KHAO

Đã bao giờ bạn ở trong trường hợp: bạn rất tự tin sẽ giành được phần thắng, như việc bạn tự tin nói với mọi người về điểm số và năng lực của mình sẽ vào được một ngôi trường đại học danh vọng. Nhưng khi có kết quả điểm, bạn lại không thể ngờ vào một người mà bạn nghĩ học lực trung bình lại có thể vào được ngôi trường ấy chứ không phải bạn. Tại sao lại thế? Phải chăng lúc ấy bạn đã quá tự tin vào bản thân mình mà không chừa cho mình một con đường lui? Người xưa có câu Im lặng là vàng và cho đến ngày nay, nó vẫn là một câu châm ngôn hữu ích. Im lặng chính là năng lực kiểm soát bản thân một cách cẩn trọng trong các cuộc hội thoại cũng như sống mà không cần tới sự công nhận. Im lặng là khoảng nghỉ của sự tự tin và sức mạnh.

Có câu nói rất hay của Ryan Holiday rằng Câu hỏi không phải là ‘Tôi muốn trở thành ai trong cuộc sống?’ mà là ‘Điều tôi muốn thực hiện trong đời là gì?’. Thật vậy, khi cuộc sống mà chúng ta chỉ biết nghĩ cho bản thân ta, thì làm sao chúng ta có thể thành công, hãy làm vì điều đó thực sự cống hiến cho cuộc đời này, có như vậy, cuộc sống của bạn mới trở nên có ý nghĩa và tốt đẹp.

Trở thành người học trò

Lấy ví dụ về chiến đấu, nơi đặc biệt khắc nghiệt bởi các đối thủ liên tục dùng sức mạnh tấn công vào điểm yếu. Nếu đấu sĩ không có khả năng học hỏi và luyện tập hằng ngày, nếu họ không ngừng tìm kiếm những điểm cần trau dồi, kiểm tra những thiếu sót của mình và tiếp thu những kỹ thuật mới vay mượn từ đối thủ cũng như đồng môn. Họ sẽ bị đánh bại và tiêu diệt.

Điều này cũng áp dụng với tất cả chúng ta. Liệu chúng ta có đang chiến đấu hay chống lại một thứ gì đó không? Bạn có nghĩ mình là người duy nhất hi vọng đạt được mục tiêu của bản thân? Đừng bao giờ tin rằng mình là người duy nhất đạt được chiếc nhẫn đồng thau đó.

Chúng ta đang sống là chúng ta cũng đang chiến đấu đấy. Cuộc đời này bạn chỉ có thể tiến lên hoặc bị đẩy lùi xuống. Và thật ra thì chúng ta cũng đang phải chiến đấu lại với chính bản thân chúng ta. Đừng để bản ngã và sự lười biếng thống trị lấy bạn.

Đừng đam mê

Trong phần này, tác giả đã chỉ ra rằng đam mê chỉ dành cho những kẻ nghiệp dư và ảo tưởng mà hãy quyết định điều bạn cảm thấy phải làm và phải nói, chứ không phải điều bạn quan tâm và ao ước. Rồi bạn sẽ tạo ra những điều vĩ đại. Rồi bạn sẽ không còn là kẻ bất tài chỉ biết nuôi ý định trong đầu như trước nữa.

 

CHƯƠNG 2: THÀNH CÔNG

Với câu chuyện được kể về Howard Hughes, huấn luyện viên Bill Walsh, Ryan Holiday đã cho chúng ta hiểu rằng: nếu không có những giá trị đúng đắn, thành công sẽ thật ngắn ngủi. Nếu chúng ta không muốn chỉ vụt sáng rồi chợt tắt, nếu chúng ta mong muốn kéo dài thành công thì đã đến lúc phải hiểu cách đối đầu với loại hình bản ngã mới này, cũng như những giá trị và nguyên tắc cần để đánh bại nó.

Thành công rất hấp dẫn, nhưng để giữ vững thành công đó lại đòi hỏi sự tỉnh táo. Chúng ta không thể tiếp tục học hỏi nếu nghĩ mình đã biết mọi thứ. Chúng ta không thể đồng ý với những sự huyễn hoặc ta tự tạo ra hay từ những ồn ào nhảm nhí ở thế giới bên ngoài. Chúng ta phải hiểu rằng mình là một phần nhỏ của vũ trụ được kết nối với nhau. Trên hết, chúng ta phải xây dựng một tổ chức và một hệ thống xung quanh những gì mình làm - một hệ thống về công việc chứ không phải về chúng ta. Và cuối cùng, chúng ta phải học cách kiểm soát nhu cầu của mình, nếu không nó sẽ kiểm tra chúng ta.

Điều gì quan trọng với bạn?

Chúng ta - có vẻ như không bao giờ thấy hài lòng với thứ mình có, chúng ta muốn cả những thứ người khác sở hữu. Chúng ta muốn có nhiều hơn người khác. Chúng ta nhận ra đâu là điều quan trọng với mình, nhưng khi có được nó, chúng ta lại đánh mất những ưu tiên của bản thân. Đó là khi mà bản ngã có thể thống trị và tàn phá chính chúng ta.

Chúng ta thường dễ dàng nói “đồng ý” một cách thiếu suy nghĩ, hoặc vì một sức hút mơ hồ, hoặc vì sự tham lam hay phù phiếm. Chúng ta không thể nói “không”, vì như vậy có thể sẽ bỏ lỡ thứ gì đó. Chúng ta nghĩ làm vậy sẽ giúp mình đạt được nhiều hơn, trong khi thực tế, nó ngăn chúng ta khỏi chính điều mình đang tìm kiếm. Chúng ta đều lãng phí cuộc sống quý giá để làm những việc mà mình không thích, để chứng tỏ bản thân với người những người mà mình không tôn trọng, để rồi nhận lấy những thứ mà mình không muốn. Tại sao chúng ta lại làm như vậy? Phải chăng chúng ta đang sống quá nhiều cho tương lai mà quên mất đi thực tại, trong khi phải có thực tại thì mới có tương lai. Phải chăng chúng ta sống quá nhiều theo suy nghĩ của người khác, mà quên mất bản thân mình muốn gì và suy nghĩ gì? Phải chăng chúng ta muốn mọi thứ nhưng lại chẳng muốn mất đi điều gì cả?

Đừng! Cuộc sống là sự đánh đổi, còn bản ngã thì muốn mọi thứ!

 

CHƯƠNG 3: THẤT BẠI

Đó là câu chuyện của Katherine Graham. Từ khi còn nhỏ, bà đã có tất cả: bố của bà là một thiên tài, mẹ của bà là người có vai vế trong xã hội, và lớn lên được học trong ngôi trường tốt nhất, giáo viên tốt nhất,… Năm 1933, bố của bà đã mua lại Washington Post, một tờ báo lớn nhưng đang gặp nhiều vấn đề và tiến hành tái cơ cấu lại toàn bộ. Người con duy nhất có vẻ nghiêm túc quan tâm tới nó, Katherine, đã được thừa hưởng công ty khi bà lớn lên và trao nó lại cho người chồng thông thái không kém của mình, Philip Graham. Và từ đó, bà sẵn sàng hài lòng khi nép sau lưng đức lang quân của mình. Nhưng rồi cuộc đời thay đổi. Hành vi của Philip ngày càng trở nên thất thường. Ông uống rất nhiều. Ông bắt đầu có các mối quan hệ ngoài luồng. Ông đưa ra những quyết định kinh doanh không bình thường. Ông công khai làm bẽ mặt bà trước mặt người quen. Đến cuối cùng ông đã suy sụp tinh thần nghiêm trọng và khi Katherine cố gắng chăm sóc chồng, ông đã tự sát bằng một khẩu súng trường trong khi bà nằm nghỉ ở phòng kế bên. Ở tuổi 46, Katherine Graham, mẹ của ba đứa con và không có kinh nghiệm làm việc, nhận thấy mình buộc phải tiếp quản Washington Post. Tuy nhiên bà lại chưa hề sẵn sàng với việc đó, nhút nhát và thành thật mà nói, khá ngây thơ. Xét cho cùng, đây không phải là một thất bại thảm hại. Graham vẫn giàu có, da vẫn trắng, vẫn có địa vị xã hội. Tuy nhiên, bà nghĩ đó không phải là định mệnh cuộc đời đặt ra cho mình. Đó chính là điều quan trọng. Thất bại và nghịch cảnh mang tính tương đối và duy nhất với mỗi chúng ta. Nó thường xuất hiện bất ngờ, cuộc đời là thế: nó giật lấy các kế hoạch của bạn và xé tan chúng. Đôi khi chỉ một lần, có khi nhiều không kể xiết.

Nếu thành công làm thỏa mãn bản ngã thì thất bại là đòn đánh gục nó. Vậy nên sảy chân thường ngã đau và những rắc rối nhỏ có thể biến thành những thử thách lớn lao. Bản ngã thường xuất hiện như một phản ứng phụ khó chịu của thành công, và nó khiến ta đau đớn biết bao khi thất bại.

Chúng ta đang sống và trải nghiệm những thách thức đặc trưng của mọi hành trình. Có lẽ chúng ta đã thất bại, có lẽ mục tiêu của chúng ta đã trở nên khó khăn hơn dự kiến. Chẳng ai thành công mãi mãi, và không phải ai cũng thành công ngay lần đầu tiên - tất cả chúng ta đều phải đối phó với nghịch cảnh và thất bại trên đường đi. Bản ngã không chỉ khiến chúng ta không sẵn sàng và không thể hiểu được những nghịch cảnh ấy, nó còn thường xuyên góp phần tạo ra những chuyện đó ngay từ đầu. Con đường vượt qua, con đường để vực dậy đòi hỏi phải định hướng lại và nâng cao việc tự nhận thức. Chúng ta không cần sự thương xót - của họ hoặc của chính mình - chúng ta cần có mục đích, sự cân bằng và kiên nhẫn. Chúng ta có thể vượt qua và chúng ta sẽ làm được.

 

Lời kết: Tôi nghĩ đây là cuốn sách mà ai cũng nên đọc một lần trong đời bởi vì: hầu hết chúng ta đều mong muốn những thứ lớn hơn, vĩ đại hơn, thậm chí ngay khi chúng ta đã đạt được những điều chúng ta mong muốn, chúng ta vẫn muốn nhiều hơn nữa. Thật ra, đó chính là bản ngã, đó chính là kẻ thù khiến chúng ta khó đạt được thành công nhất. Suy cho cùng, ranh giới giữa tin tưởng và ảo tưởng về bản thân vô cùng mong manh, nhưng những ảnh hưởng mà hai khái niệm ấy mang lại lại vô cùng to lớn.

Review chi tiết bởi: Minh Trang – Bookademy

______________

Theo dõi fanpage của Bookademy để cập nhật các thông tin thú vị về sách tại link: Bookademy

Đăng ký để trở thành CTV Bookademy tại link: http://bit.ly/bookademy_ctv

Xem thêm

Reviews  113

Viết review
Cực hay
58%
Hay
26%
Bình thường
7%
Không hay
4%
Dở
4%
1 star: Bad

Định nghĩa Ego là gì ?

Ego Is the Enemy được giới thiệu với tôi bằng những lời khen ngợi rất cao. Tôi đến với cuốn sách này bằng sự hào hứng, hy vọng và một tâm thế cởi mở.

Phần đầu của sách khá mạnh mẽ và hấp dẫn, nhưng sau đó nhanh chóng đi xuống khi nó dần biến thành một bài giảng đạo đầy tính áp đặt.

Chương khiến tôi khó chịu nhất là chương mang tên “Follow The Canvas Strategy”.

Về cơ bản, tác giả cổ súy cho việc làm việc miễn phí mà không cần lương, phần thưởng hay thăng tiến. Theo quan điểm của Holiday, dường như việc được tôn trọng trong môi trường làm việc cũng là điều đòi hỏi quá đáng.

Nếu bạn đang ở độ tuổi cuối teen hay đầu tuổi 20, việc trải qua khó khăn để rèn luyện tính cách và bản lĩnh là điều tốt. Nhưng tư tưởng này rất dễ biến thành sự bóc lột từ phía nhà tuyển dụng.

Tôi đã làm việc trong ngành giải trí/xuất bản hơn hai thập kỷ. Tôi đã làm rất nhiều công việc miễn phí hoặc chỉ để “lấy tiếng”, suốt nhiều năm trời.

Điều đó không giúp bạn tiến xa hơn. Nó khiến bạn trở nên cay đắng, cảm thấy bị lợi dụng và còn gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tôi đoán rằng chính Holiday cũng sẽ không sẵn sàng làm việc miễn phí hay không nhận được phần thưởng/sự ghi nhận — đặc biệt nếu nhìn vào phần giới thiệu về bản thân và những thành công của ông ấy. (Điều này khá mâu thuẫn với mọi điều được viết phía sau).

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, Holiday không hề định nghĩa rõ “ego” là gì. Sau đó ông ấy lại nói lan man đủ hướng, thậm chí hạ thấp những người có đam mê và ý chí tiến thủ.

Cuốn sách này đáng lẽ có thể trở nên tuyệt vời, thậm chí mang tính khai sáng tinh thần hơn rất nhiều.
0 điểm
1 star: Bad

Điều nguy hiểm một cách âm thầm

Và đó chính là điều nguy hiểm một cách âm thầm của lời nói. Bất kỳ ai cũng có thể nói về bản thân mình. Ngay cả trẻ con cũng biết buôn chuyện và huyên thuyên. Hầu hết mọi người đều khá giỏi trong việc thổi phồng và quảng bá bản thân. Vậy điều gì mới thật sự hiếm hoi và quý giá? Đó là sự im lặng. Khả năng chủ động giữ bản thân ra khỏi cuộc trò chuyện và tồn tại mà không cần sự công nhận từ người khác. Sự im lặng là nơi nghỉ ngơi của những người tự tin và mạnh mẽ
0 điểm
1 star: Bad

Cách nhìn nhận Ego hẹp và phổ biến

Tôi đồng ý rằng cuốn Ego Is the Enemy nhìn nhận “ego” theo một nghĩa khá hẹp và phổ biến, trong khi khái niệm này thực tế phức tạp hơn nhiều. Theo tôi, ego không chỉ là sự kiêu ngạo hay ích kỷ mà còn là một phần liên quan đến bản năng sinh tồn và cảm giác về bản thân. Khi con người cố gắng “xóa bỏ cái tôi” quá mức, họ có thể dần đánh mất động lực sống, trở nên thụ động và dễ rơi vào trạng thái trầm cảm. Ngược lại, khi một người có cảm giác mạnh mẽ hơn về bản thân, họ thường cảm thấy có ý nghĩa, có quyền chủ động và sống tích cực hơn. Tôi đặc biệt ấn tượng với ý tưởng về “dynamism” — rằng con người cần liên tục chuyển động cả về cơ thể lẫn suy nghĩ để duy trì sức sống tinh thần. Nếu chúng ta chỉ lặp đi lặp lại những hành vi, suy nghĩ hay khuôn mẫu cũ trong nhiều năm, ta có thể “chết dần” về mặt tâm lý dù vẫn còn tồn tại về thể chất. Tuy nhiên, việc phát triển cái tôi cũng cần có sự cân bằng, bởi nếu ego quá lớn nó có thể biến thành sự tự cao và nhu cầu kiểm soát người khác. Vì vậy, vấn đề không nằm ở việc phá hủy hoàn toàn bản ngã, mà là xây dựng một cái tôi đủ mạnh để giúp con người hành động, thích nghi và sống có năng lượng, nhưng không bị mắc kẹt trong sự kiêu ngạo hay bất an.

Đánh giá 1 sao của bạn hoàn toàn có cơ sở: Một cuốn sách gắn nhãn sai về "kẻ thù" có thể dẫn độc giả đi thẳng vào cái bẫy trầm cảm mà bạn đã từng trải qua.
0 điểm
1 star: Bad

kỳ vọng rồi thất vọng

Dù rất kỳ vọng sau khi nghe tác giả chia sẻ trên EconTalk, tôi đánh giá cuốn sách này 2 sao vì nó mang nặng tính "self-help" lý thuyết. Thay vì những lời khuyên chung chung, tôi mong đợi những phương pháp thực tiễn hơn để kiểm soát cái tôi và phát triển bản thân, dựa trên quan điểm cần giữ sự khiêm tốn song hành cùng lòng tự tin
0 điểm
1 star: Bad

Cuốn sách tốt

Mình chấm cuốn này 5 sao không phải vì nó quá xuất sắc, mà bởi bất chấp một vài khía cạnh còn gây khó hiểu, nó đã giúp mình nuôi dưỡng và thấu hiểu một vài điều hơn bao giờ hết.

Mặc dù mình không mấy ấn tượng với cách tác giả kết nối các ví dụ lịch sử với chủ đề 'bản ngã' – cảm giác như tác giả hơi gồng quá mức để liên kết chúng lại với nhau – nhưng rải rác trong sách vẫn có rất nhiều bài học khiến mình phải suy nghĩ và đánh giá lại cuộc đời, những quyết định và chính bản thân mình.

Đây là một cuốn sách tốt, nó sẽ dẫn dắt bạn đến một cột mốc nào đó, giúp bạn nhìn nhận mọi thứ rõ ràng hơn và trở nên sáng suốt hơn. Vì vậy, nhìn chung đây là một sự lựa chọn tuyệt vời. Nhưng đừng kỳ vọng nó sẽ là một trải nghiệm thay đổi hoàn toàn cuộc đời bạn.

Mình đã cần một thứ gì đó để nhắc nhở về kỷ luật bản thân, về tầm quan trọng của việc duy trì làm việc và rèn luyện, và về việc một người có thể trở nên ảo tưởng đến mức nào. mình cần tất cả những điều đó. Nhưng lạy chúa, mình cực kỳ ghét cái cách mà giọng văn chuyển sang tông kiểu 'truyền động lực' – thứ mà mình nghĩ bản thân nó cũng là một sự ảo tưởng.

Bạn sẽ đọc xong cuốn này nhanh thôi, và đó sẽ là một trải nghiệm thú vị. Hãy tiếp nhận những bài học, gạt đi những gì bạn ghét, và học cách khiêm nhường
0 điểm
1 star: Bad

Cái tôi chính là kẻ thù?

Cái tôi chính là kẻ thù thật sự, tác giả chỉ ra những hệ quả mà nó gây ra trong cuộc sống của chúng ta. Ai cũng trải qua thành công và thất bại, nhưng những người đối mặt với cuộc sống bằng sự kiêu ngạo sau khi thành công chắc chắn sẽ phải nhận lại những thất bại do chính cái tôi gây ra. Ngược lại, những người đón nhận thành công một cách khiêm tốn, xem nó như điều bình thường, mới có thể chế ngự cái tôi và lặp lại thành công trong cuộc sống của mình.

‘Thành công có thể khiến con người say mê, nhưng để duy trì nó đòi hỏi sự tỉnh táo
0 điểm
1 star: Bad

Dễ sâu chuỗi, lê thê

Đoạn này, thực chất không còn mang dáng dấp của một bài phê bình nghiêm túc về sách mà giống như một chuỗi những câu “bánh quy may mắn” được xâu lại một cách rời rạc nhằm tạo cảm giác sâu sắc. Nội dung phân tán, ý tưởng lặp lại và thiếu một luận điểm trung tâm rõ ràng — đọc xong gần như không thu nhận thêm được điều gì ngoài những ấn tượng mơ hồ vốn đã có ngay từ tiêu đề.

Nói thẳng ra, chỉ cần đọc tên cuốn sách là đã nắm được phần lớn “thông điệp” mà nó cố gắng truyền tải. Trong trường hợp này, một bản tóm tắt ngắn gọn kiểu Derek Sivers còn phù hợp hơn nhiều, vì ít nhất nó giữ được sự cô đọng và tương xứng với mức độ chiều sâu thực sự của nội dung, thay vì kéo dài một cách phô diễn như thế này
0 điểm
1 star: Bad

sách hay

Bạn có bao giờ cảm thấy công việc của mình tốt hơn người khác dù thực tế có thể không phải vậy?

Bạn có nghĩ rằng những việc nhỏ nhặt chỉ dành cho “người tầm thường”, còn bạn phải luôn tạo ra những ý tưởng lớn?

Bạn có thường vẽ ra trong đầu những kế hoạch tương lai hoành tráng nhưng lại không thực sự trân trọng hiện tại?
Bạn có tự kể cho mình những câu chuyện để che đi sai sót, chỉ để cái tôi không bị tổn thương?
Bạn có theo đuổi sự hoàn hảo đến mức không chấp nhận bất cứ điều gì thấp hơn nó?
Bạn có nghĩ mình là người “biết tuốt” và thường xuyên sửa lỗi người khác không?
Bạn có tin rằng quyền lực, danh vọng và sự kiểm soát luôn quan trọng hơn tình yêu và sự bình yên?
Bạn có vô thức ghen tị với thành công của người khác và cho rằng họ chỉ may mắn?
Bạn có thật sự có định nghĩa riêng về thành công, hay nó chỉ dựa trên sự công nhận từ người khác?

Nếu bạn thấy mình có thể dính phải một vài điều trên, thì Ego Is the Enemy của Ryan Holiday là cuốn sách nên đọc đầu tiên. Chỉ hơn 170 trang nhưng lại rất “đáng giá”, có khả năng thay đổi cách bạn nhìn nhận về bản thân và cuộc sống. Ít nhất thì nó đã làm được điều đó với tôi.

Thường thì chúng ta – những người hay đọc và suy nghĩ nhiều – dễ sống quá nhiều trong đầu mình, tưởng tượng ra những kịch bản không thực sự bám sát thực tế. Trong khi đó, người khác (bạn bè hay đối thủ) lại ngại góp ý thẳng thắn để tránh làm mất lòng, và điều đó vô tình khiến những sai lệch trong suy nghĩ dần trở thành một phần cố hữu, kéo ta đi sai hướng.

Ryan Holiday – người dù mới ngoài 30 nhưng đã có một sự nghiệp đáng nể – đã đi thẳng vào vấn đề “cái tôi” bằng cách đưa ra hàng loạt câu chuyện về những thất bại và sai lầm ở cấp độ cao nhất, từ tổng thống, tướng lĩnh quân đội cho đến CEO và những nhà chinh phục lịch sử. Ông cho thấy cái tôi là thứ mang tính phổ quát: nó có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, từ người thành công sớm đến người tự huyễn hoặc bản thân, và cũng đưa ra lời khuyên cho từng giai đoạn trong cuộc sống.

Dù có nhiều cách lý giải lịch sử, câu hỏi vẫn luôn đặt ra: làm sao những con người đó vẫn có thể đạt đến đỉnh cao nếu cái tôi của họ lớn như vậy? Liệu cái tôi có thực sự giúp họ vượt qua khó khăn ban đầu, hay đơn giản họ chỉ là những trường hợp ngoại lệ?

Điều đáng chú ý là cuốn sách không sa vào tranh luận lý thuyết, mà giữ cách tiếp cận rất thực tế, dựa trên các giai thoại lịch sử và trải nghiệm cá nhân. Nó mang đến một góc nhìn gần với tinh thần Bhagavad Gita và chủ nghĩa khắc kỷ (Stoicism): giữ sự điềm tĩnh trước cả thành công lẫn thất bại, đồng thời trân trọng hành động, nỗ lực và hiện tại giữa vô hạn của cuộc sống.

Cuốn sách này vì thế gợi cảm giác như sự giao thoa giữa triết học Hy Lạp cổ đại và trí tuệ phương Đông, nhưng không phải sự pha trộn ngẫu nhiên, mà là kết tinh từ trải nghiệm, suy ngẫm của tác giả – và cả chính trải nghiệm của người đọc.
5 điểm
1 star: Bad

Đừng áp lực về bản thân

“Trong khi các sử sách đầy rẫy những câu chuyện về những thiên tài ám ảnh, đầy tầm nhìn, những người đã tái tạo thế giới theo hình ảnh của chính họ bằng một sức mạnh thuần túy, gần như phi lý, tôi cũng nhận thấy rằng lịch sử còn được tạo nên bởi những cá nhân đã chiến đấu với cái tôi của mình ở mọi bước ngoặt, những người tránh xa ánh đèn sân khấu, và đặt những mục tiêu cao cả hơn lên trên khao khát được công nhận của bản thân”.  - (Trích từ Lời mở đầu)

Nhiều người trong chúng ta khăng khăng cho rằng trở ngại chính để có một cuộc sống viên mãn và thành công là thế giới bên ngoài. Thực tế, kẻ thù phổ biến nhất lại nằm ngay bên trong: cái tôi của chúng ta. Đầu sự nghiệp, nó cản trở việc học hỏi và trau dồi tài năng. Khi thành công, nó có thể làm chúng ta mù quáng trước những sai sót của bản thân và gieo mầm cho những rắc rối về sau. Khi thất bại, nó phóng đại mỗi cú đòn và khiến việc phục hồi trở nên khó khăn hơn. Ở mọi giai đoạn, cái tôi đều kìm hãm chúng ta.

Ego is the Enemy dựa trên một loạt các câu chuyện và ví dụ đa dạng, từ văn học đến triết học và lịch sử. Chúng ta gặp gỡ những nhân vật hấp dẫn như Howard Hughes, Katharine Graham, Bill Belichick, và Eleanor Roosevelt - tất cả đều đạt đến những đỉnh cao quyền lực và thành công bằng cách chinh phục cái tôi của chính họ. Các chiến lược và chiến thuật của họ cũng có thể trở thành của chúng ta.

Nhưng tại sao chúng ta lại phải bận tâm chiến đấu với cái tôi trong một thời đại tôn vinh mạng xã hội, truyền hình thực tế, và những hình thức tự tôn vô liêm sỉ khác? Được trang bị những bài học trong cuốn sách này, như Holiday đã viết “Bạn sẽ ít đầu tư vào câu chuyện kể về sự đặc biệt của chính mình hơn, và kết quả là, bạn sẽ được giải phóng để đạt được những công việc thay đổi thế giới mà bạn đã đặt ra để thực hiện”.
1 star: Bad

Cũng bình thường

Tôi liên tục lắc mắt khi nghe cuốn sách này. Những giai thoại lịch sử rất thú vị, nhưng quá thường xuyên, tôi có cảm giác tác giả đang áp đặt quan điểm riêng của mình về lý do tại sao người khác làm những điều nhất định và về quá trình suy nghĩ của họ. Hầu hết các nguyên lý tác giả cố gắng truyền tải đều ổn, nhưng về cơ bản chỉ quy về: “Hãy làm việc chăm chỉ và đừng trở nên quá tự cao tự đại”. Tôi nghĩ một tựa đề khác cho cuốn sách này có thể là “Thành công qua sự khiêm nhường”.