Xem thêm

”Tình Khờ” cho người đọc chiêm ngưỡng một bức tranh sống động về nước Nhật đầu thế kỷ XX với làn sóng Âu hóa của văn minh phương Tây. Tầng lớp thanh niên Nhật Bản lúc bấy giờ loay hoay giữa việc tiếp nhận cái mới và giữ gìn nếp cũ. Những quan niệm đạo đức theo khuôn phép truyền thống cũng từ đó mà thay đổi. Đầu tiên là chuyện yêu đương.


Chuyện tình của Joji và Naomi bắt đầu một cách tự nhiên và mới mẻ, khác hẳn với lối mòn cũ kỹ của chuyện tình cảm theo quan niệm truyền thống. Những cuộc tình gượng gạo mà hai nhân vật chính quen nhau qua một bà mai, qua vài lần gặp mặt và thế là cả hai thành vợ chồng. Thứ tình cảm theo công thức khá “thủ cựu" đã làm những thanh niên tân thời của Nhật Bản cảm thấy chán ngán. Họ bắt đầu đi tìm tình yêu theo cách của riêng mình.


Hình ảnh một anh chàng tư chức hiền lành luống cuống bước đi theo nhịp nhạc đặt cạnh một cô nàng mới lớn lém lỉnh bắt nhịp rất nhanh với những điệu nhảy của người phương Tây là sự so đắt giá, sâu sắc và chân thực mà tác giả dùng để nói về đất nước trong buổi giao thời. Ai cũng thích cái mới, nhưng không phải kẻ nào cũng dễ dàng hòa mình vào những thứ tân thời.


Được ví như Lolita của văn học Nhật, “Tình Khờ” là áng văn vừa lãng mạn, vừa sâu lắng nhưng cũng không kém phần kịch tính và tinh tế về tình yêu. Cuối cùng, ai là kẻ khờ? Sự khờ khạo đôi khi hóa thành ngu ngốc không thuộc về người đàn ông hay người phụ nữ. Khi yêu, tất cả những người yêu chân thành đều biến thành kẻ khờ. Tình ái là mới là “người khờ dại vĩ đại” của nhân loại.

“Tình Khờ” là câu chuyện kể về chàng tư chức mẫn cán Joji với ước mong “dấm” được một cô gái xinh đẹp, thanh lịch, vừa tốt gỗ vừa tốt nước sơn để sau này cưới làm vợ. Chàng phải lòng Naomi - cô gái mười lăm tuổi bẽn lẽn, trông có vẻ thông minh phục vụ ở quán cà phê. Cảm thương cho thân phận nghèo hèn của cô gái trẻ có đam mê học tập, say mê vẻ đẹp lai Tây hiếm có, Joji đón cô về sống cùng nhà, nuôi ăn nuôi ở, không tiếc tay sắm sửa quần áo mới tân thời chu cấp tiền cho cô nàng học Anh ngữ, học đàn, học nhảy rồi còn tự mình dạy kèm, rèn giũa. Nấu cơm, rửa bát, giặt giũ Naomi cũng chẳng mấy khi đụng tay vì sợ những ngón tay sẽ trở nên thô kệch, không thể đánh đàn được. Joji còn chăm chút cho “cô vợ tương lai” đến mức tự mình tắm cho nàng, âu yếm gọi nàng là “bé bự”, hân hoan khi được nghe tiếng “papa” từ người đẹp, thậm chí còn làm ngựa cho Naomi cưỡi nhong nhong. Joji tựa như chàng Pygmalion trong thần thoại Hy Lạp say sưa đẽo gọt nên bức tượng nữ thần trong mơ. Nhưng mộng đẹp cũng tàn, Joji nhận ra “kiệt tác” của mình chỉ có vẻ ngoài đẹp ma mị mà trí não thì rỗng tuếch, bản tính thì dâm đãng. Dẫu biết vậy nhưng Joji vẫn không thể dứt tình với Naomi, bởi nàng là trái chín chàng đã cất công chăm bón bao lâu nay và hơn hết thảy, thân thể Naomi có sức quyến rũ không thể kháng cự. Thế nên dù Naomi có ích kỷ, có xấu xa, có qua lại với biết bao đàn ông thì với Joji - kẻ đã hoàn toàn bị chế ngự thì vẫn nguyên một tình yêu cuồng si, nguyện hết lòng vì nữ thần trong lòng mình.

Là do sự nông cạn và dễ dãi của chính anh. Ai đã thỏa mãn cái tôi của Naomi đến mức nàng không bao giờ còn biết gì ngoài nó nữa? Cũng là anh. Đặc biệt khi vẻ đẹp lai Tây của Naomi nở rộ và làm nở rộ theo đó dục vọng của anh đối với nàng, dục vọng ấy đã giết chết khả năng cải hóa cuối cùng của anh đối với Naomi. Tại sao nàng ăn chơi trác táng và hoang dâm vô độ? Vì chính anh đã dạy nàng sống như thế, và vì anh đã cho phép mình sống như thế, chính anh đã cho phép nàng sống như thế.  Mọi người thường thấy rõ dục vọng của Naomi nhưng ít xem trọng dục vọng của Joji, dù nó cũng vô cùng lớn lao và không kém phần bệnh hoạn. Trong một phương diện nào đó, anh là nạn nhân của dục vọng của chính mình. Tại sao Naomi có thể thao túng Joji? Câu trả lời rất đơn giản: vì anh đã thần phục nàng và tự biến mình thành con rối. Không ai hiểu rõ sự đàng điếm và độc ác của Naomi bằng Joji, không ai hận nàng bằng anh. Nhưng anh yêu nàng, và còn hơn cả yêu, anh tôn thờ vẻ đẹp thân thể của nàng bằng toàn bộ sức nặng linh hồn của một con chiên mù quáng. Lý trí của anh không thể bước qua sự mù quáng ấy. Và toàn bộ những tình cảm cao quý khác của anh, như lòng tự trọng và sự hối hận với mẹ ruột mình, cũng không chiến thắng được dục vọng của anh đối với Naomi. Anh là một kẻ cuồng si khờ dại, không phải vì anh bị lợi dụng, lường gạt, mà bởi anh biết mình bị lợi dụng, lường gạt, nhưng vẫn chấp nhận để bị cuốn vào vòng xoáy hủy diệt của tình yêu. Anh có thể từ bỏ Naomi bất cứ khi nào anh muốn, nhưng vấn đề là anh không thể sống thiếu cô, anh không thể sống thiếu dục vọng của đời mình.

Không biết nên gọi Naomi là yêu nhền nhện hay là hồ ly tinh chuyên quyến rũ hút máu đàn ông nữa. Người phụ nữ này thật “đáng ghét”. Một yêu nhền nhện, hồ ly tinh đúng nghĩa. Muốn biết vì sao tôi gọi thế thì các bạn phải đọc mới thấy hết được sự lợi hại của Naomi. Nếu nói về tình yêu trong “Tình Khờ” thì nó đúng là mối tình khờ của anh chàng Joji dành cho Naomi. Mối tình ấy cũng thật lãng mạn nhưng cũng thật mỉa mai, hài hước. Tình là bể trầm luân quả thật không sai. Tôi không thích anh chàng Joji này. Anh ta đúng là quá “khờ” đến hóa “ngu dại” trong biển tình. Anh ta quá lụy tình, lụy đến mức trở nên yếu đuối, nhu nhược. Nhưng vướng vào chữ “tình” thì không ai có thể nói trước được điều gì, không ai điều khiển nổi “con tim” của mình cả.


Không chỉ là vở tuồng kịch, “Tình Khờ” còn là sự châm biếm, mỉa mai cho lối sống lệch lạc trong thời kỳ giao thời của xã hội Nhật Bản. Lối sống lệch chuẩn, bỏ qua truyền thống theo đuổi lối sống phù phiếm của phương Tây. Điển hình là sự phô trương thứ tiếng Anh bồi, sự đua đòi thay đổi diện mạo, kệch cỡm, diêm dúa đua theo những bộ quần áo tây hợp mốt, tụ tập tới các quán bar uống rượu, dẩy đầm. Tất cả chỉ là sự đả kích, châm biếm, mỉa mai.


Không chỉ là một câu chuyện, “Tình Khờ” còn là bức tranh xã hội Nhật Bản rối ren lúc giao thời, như kiểu: “Hôm qua em đi tỉnh về/Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”.


Cái cũ bị cái mới thay thế, truyền thống và đạo đức cũng theo đó phai nhạt dần. Đúng như nhận xét về tác phẩm. “Tình Khờ” là một bức tranh bạo liệt đầy đam mê, hài hước cùng mỉa mai, biến thái nhưng lãng mạn.