Xem thêm

Nhận xét chung: Là cuốn sách đầu tiên của Jared Diamond với chủ đề về lịch sử, quá trình tiến hóa của nhân loại, và vì là cuốn sách đầu tiên nên cách viết vẫn còn nhiều điểm yếu (các chương, chủ đề các chương, các phần và một số câu văn còn khá lan man, không thực sự cần thiết, cá nhân tôi cảm thấy ông ấy không đưa được người đọc đến một điểm thống nhất trong suốt quá trình đọc, kiểu như ném phi tiêu nhưng mất tập trung nên nó bay lung tung). Tuy vậy, là một cuốn sách tổng quan kiến thức, thì ngôn ngữ của nó đa phần khá khoa học, có thể hiện quan điểm cá nhân nhưng cũng được giải thích trên góc độ khoa học. Cuốn sách nói về tất cả  các hoạt động của con người dưới góc nhìn của một loài động vật, từ vấn đề chọn bạn tình (tình dục), đến hút thuốc, uống rượu (tự làm hại bản thân), diệt chủng, phá hoại môi trường, hệ sinh thái,… Những kiến thức nó đem lại thì không quá mới, nhưng nó đem một góc nhìn mới và thú vị cho người đọc, kèm theo đó là những câu hỏi: nếu một loài khác được chọn không phải tinh tinh tiến hóa lên thành người thì xã hội sẽ ra sao? hay khả năng về việc học ngữ pháp ngôn ngữ là quá phức tạp so với một đứa trẻ nhưng tại sao chúng vẫn có thể học được (trong chương nói về ngôn ngữ ông có lấy ví dụ về việc những đứa con sử dụng tiếng lai - một thứ ngôn ngữ không hoàn chỉnh, có khả năng chỉ sau một thế hệ tạo ra một hệ thống ngữ pháp phức tạp và khá giống nhau trên toàn thế giới, dù cách dùng từ là khác nhau)… Cuốn sách là cái nhìn mang tính hoang dại, mô tả kiểu động vật vô tri về toàn bộ hành động của loài người, những tội ác mà họ gây ra, như diệt chủng (chính con người và giết các loài khác), hay hủy hoại hệ sinh thái, môi trường, nhờ đó là tác giả muốn gửi gắm thông điệp để loài người nhận ra sai lầm mà thay đổi. Ông cũng nói rằng, từ cuốn sách đầu tiên này mà ông có những ý tưởng để viết những cuốn sách về sau như: Vì sao tình dục lại thú vị?, Sụp đổ, hay Súng, Vi trùng và Thép. Tôi xin được tóm lược nội dung của các phần Phần 1 Những công cụ bằng đá thô sơ xuất hiện khoảng 2,5 triệu năm trước đánh dấu sự khác biệt của loài người so với các loài động vật khác (Dù có một số loài cùng dùng công cụ nhưng không thiết yếu). Ông cũng nói về quá trình người Châu Phi di cư đi khắp Châu Á và Châu Âu khoảng 1 triệu năm trước. Ông kết luận rằng bước nhảy vọt vĩ đại của con người là khả năng sử dụng ngôn ngữ, khiến con người khác biệt hoàn toàn so với các loài khác (có một khoảng cách vô cùng lớn, không thể san lấp hay giải thích giữa ngôn ngữ con người là các loài khác). Phần 2 Ông nói về sự tiến hóa các vấn đề về tình dục của con người, để trả lời tại sao người nam giới lại có dương vật như vậy, tinh hoàn như vậy, hay là tại sao phụ nữ lại có thời kỳ mãn kinh, tại sao loài người lại làm tình nhiều đến thế, con người ngoại tình đa phần là nam giới, để tối ưu hóa khả năng sinh sản hay xác nhận quyền làm bố của họ, và ngoại tình là bản tính tự nhiên của con người. Cách chúng ta lựa chọn bạn tình, đa phần là có chung những đặc điểm về tính cách, niềm tin tôn giáo, sở thích,… nhưng cũng có chung những đặc điểm về hình dạng, và một cái gọi là chọn lọc hữu tính (chọn những người na ná giống bố mẹ, anh chị em của mình). Ông cũng khẳng định chọn lọc hữu tính song hành cùng chọn lọc tự nhiên là nguyên nhân của nguồn gốc các tộc người.   Phần 3 Ông khẳng định dù các loài động vật (như ông lấy ví dụ là khỉ Velvet) cùng có ngôn ngữ, nhưng ngôn ngữ loài người là quá phức tạp. Ông nói về các khu vực đảo ở châu Úc, bị châu Âu xâm chiếm, tạo thành những ngôn ngữ lai, thuở ban đầu thì còn sơ khai, nhưng chỉ sau một thế hệ đã được những đứa trẻ đưa một cách thần kỳ các hệ thống ngữ pháp vào đó, như là trong gen người được lập trình sẵn khả năng đó. Ông cho rằng các loài động vật cũng có khả năng làm ra nghệ thuật nếu chúng bị bắt, và không phải lo nghĩ gì đến việc kiếm ăn; đồng thời cũng lấy một số ví dụ về loại chim làm tổ trông như tác phẩm nghệ thuật để thu hút bạn đời (thể hiện tính cao cấp hơn, nếu các con chim khác có đuôi dài đẹp, hót hay thì con chim này biết trang trí tổ; giống như nam giới đi kiếm tiền, xây nhà đẹp, mua các tác phẩm nghệ thuật để trang trí nhà, nhằm quyến rũ phụ nữ). Ông nói về các mặt được mất của nông nghiệp (chủ đề được khai thác sâu hơn trong Súng, Vi trùng và Thép), đại khái là con người làm nông yếu đi, nhiều bệnh tật hơn, thức ăn ít phong phú hơn, nhưng là tiền đề để phát triển xã hội sau này. Ông cũng lý giải tại sao con người hút thuốc, uống rượu, hay nói cách khác là làm hại bản thân, vì giống các loài động vật, một số hành động gây hại bản thân sẽ giúp thể hiện sự mạnh mẽ, sự uy thế của mình (ví dụ như con nai khỏe mạnh gặp con sư tử sẽ nhảy thật mạnh lên để con sư tử thấy là con nai siêu khỏe, đuổi nó cũng không bắt được, rồi hai con khỏi đuổi nhau nữa cho nhọc sức; thì con người cũng vậy, làm những việc hại để thể hiện là mình mạnh, từ đó quyến rũ được phụ nữ và đạt được một số mục đích khác nữa).  Phần 4 Nội dung chủ đạo nói về việc con người giết lẫn nhau như thế nào, rồi ngôn ngữ Ấn- Âu đã chinh phục khắp thế giới như thế nào, nó xuất phát từ đâu (từ Nga). Ở phần này văn phong và cách diễn đạt của tác giả khá nhàm chán. Ông cũng bàn thêm về sự tẩy trắng thay đen của việc diệt chủng, rằng thực ra rất nhiều dân tộc cũng diệt chủng nhưng không được nhắc đến nhiều như việc Đức Quốc xã giết người Do Thái. Giải thích việc diệt chủng có nguồn gốc từ động vật - theo quan sát của các nhà động vật học thì tinh tinh cũng làm vậy.  Phần 5 Nói về việc con người đã tiêu diệt hết các loài động vật khác ở bất kỳ đâu mà con người bắt đầu xuất hiện, từ xưa đến nay chứ không phải mới đây. Ông cảnh báo nếu con người không cảnh tỉnh ra thì sẽ sớm nhận lại hậu quả khốc liệt Đây là một cuốn sách khá đồ sộ và mất một thời gian rất dài Omega Books mới đưa được đến tay độc giả do ảnh hưởng của đại dịch Covid, cũng là một trong những cuốn sách được đặt trước và mong chờ nhất trong boxset. Tuy nhiên từ góc độ của một người đọc, tôi cho rằng đây là một cuốn sách đủ thú vị nhưng chưa quá xuất sắc.

Tác giả của cuốn sách này là một nhà văn rõ ràng nhất. Mô tả của ông về các kịch bản khác nhau cho thấy tâm trí của ông được tổ chức khá tốt và các bài thuyết trình về sự kiện của ông được phân tích sâu sắc trước khi được viết. Vì cuốn sách này đã 30 tuổi ( 1992 ) với một số cập nhật nhỏ trong năm 2005, phần lớn những gì trong đó là khá lỗi thời. Những tuyên bố của ông về các mặt hàng như không có bằng chứng về sự giao thoa giữa neanderthal và sapiens và giáo điều hơi trẻ con mà chưa từng có ở Bắc Mỹ trước cái gọi là "Văn hóa Clovis" tất cả đã được đảo ngược bởi những khám phá khoa học mới, gần đây hơn.
Mục đích của cuốn sách này, ông nói, là để cho thấy những gì làm cho chúng ta(homo sapiens) khác với "các động vật có vú lớn khác" ... nói cách khác, những gì làm cho chúng ta trở thành con người. Một trong hai điều anh ấy nghĩ nổi bật trong vấn đề này là chúng tôi là một loài động vật có vú tự bật loại của nó. Homo sapiens sẵn sàng giết homo sapiens. Chính xu hướng của chúng ta đối với GENOCIDE khiến chúng ta khác biệt với phần còn lại của vương quốc động vật. Chương dài nhất trong cuốn sách có tựa đề "Trong màu đen và trắng" là nơi ông đưa ra những ví dụ chi tiết về tội diệt chủng của con người trong suốt lịch sử. Trời tối và đáng sợ nhưng đó là một phần của cuốn sách nên được mọi người đọc.
Tôi đã đưa ra cuốn sách này ban đầu là hai ngôi sao vì tài liệu lỗi thời nhưng đã thêm một ngôi sao vì cách đối xử thú vị của anh ta đối với các hành vi tình dục của con người và  phải đọc về sự đáng sợ của diệt chủng.

Vừa đọc Guns Germs and Steel, tôi không thể chờ đợi để đọc "phần tiền truyện" Loài Tinh Tinh Thứ Ba. Jared Diamond đã chiếu sáng nguồn gốc và lịch sử của chúng ta bằng một tia sáng sâu sắc. Anh ta viết rất dễ đọc đến nỗi anh ta có thể thu hút chúng tôi ngay cả xu hướng diệt chủng mà không mất chúng tôi. Ông nói thêm hai và hai một cách cẩn thận và thuyết phục đến mức chúng tôi buộc phải chấp nhận kết luận của ông là không thể tránh khỏi. Họ có sự đơn giản tuyệt vời của sự thật, khó chịu như điều đó có thể. Con người đã sản xuất nghệ thuật và tiến tới nền văn minh kể từ "bước nhảy vọt" đã đẩy chúng ta vượt ra ngoài anh em họ tinh tinh của chúng ta. Chúng tôi đã sử dụng các công cụ và tài năng của mình chống lại môi trường và nhau trong một thời gian dài. Di tích và vụ thảm sát là chúng tôi. Như tôi đã nói từ lâu, chúng tôi rất tệ.Diamond quản lý để duy trì quang học không có hoặc ít hơn. Có lẽ cuộc cách mạng truyền thông sẽ cho phép chúng ta xem "kẻ thù" của mình là con người và chúng ta sẽ không thể xóa sổ chúng. Có lẽ cuối cùng chúng ta sẽ hiểu rằng nếu chúng ta phá hủy môi trường, chúng ta cũng tự hủy hoại chính mình. Tôi cũng là một chuyên gia nhãn khoa, nhưng đọc các tiêu đề hiện tại, tôi tự hỏi liệu có lẽ Diamond đúng về chúng tôi hơn anh ấy biết.

Cuốn sách của nhà sinh vật học Jared Diamond, ban đầu được xuất bản năm 1992, không có chủ đề thống nhất như trong cuốn "Súng, Vi trùng và Thép" sau này của ông". Thay vào đó, chúng tôi có các chủ đề khác nhau được giải quyết trong các chương khác nhau. Trong số các chủ đề đó là nguồn gốc của người Ấn Độ ( những người bí ẩn, còn được gọi là người Aryan, từ đó hầu hết người châu Âu và Ấn Độ xuống ), tại sao người châu Âu có thể chinh phục phần lớn thế giới trong thế kỷ trước ( một chủ đề mà sau này anh ta sẽ trở lại trong Guns ... ), Tại sao anh ta tin rằng những nỗ lực khắc phục sự lão hóa sẽ thất bại, sự hoài nghi của anh ta về khả năng tiếp xúc với các nền văn minh ngoài trái đất ( ngay cả khi chúng ta có thể liên hệ với một vài người ngoài hành tinh có thể tồn tại, họ có thể cố gắng chinh phục chúng tôi, anh ta tuyên bố ),những liên hệ đầu tiên cuối cùng giữa các nền văn minh hiện đại và các nhóm người săn bắn hái lượm vẫn sống trong thời kỳ đồ đá, một lời giải thích về lựa chọn tình dục và nguồn gốc của các chủng tộc người, tại sao nguyên tắc handicap được đưa ra bởi nhà sinh vật học Amotz Zahavi giải thích nhiều hành vi tự hủy hoại - của con người, một tổng quan thú vị về diệt chủng trong lịch sử loài người, v.v. Chủ nghĩa môi trường của Diamond khá triệt để: ví dụ, ông tin rằng, như một số người theo đạo, sự sụp đổ của người đàn ông đó bắt đầu khi ông chuyển từ săn bắn và hái lượm sang nông nghiệp. Tuy nhiên, đây là một cuốn sách tuyệt vời, được làm sống động bởi sự uyên bác và văn bản tuyệt vời của Diamond. tại sao nguyên tắc handicap được đưa ra bởi nhà sinh vật học Amotz Zahavi giải thích nhiều hành vi tự hủy hoại - của con người, một tổng quan thú vị về diệt chủng trong lịch sử loài người, v.v. Chủ nghĩa môi trường của Diamond khá triệt để: ví dụ, ông tin rằng, như một số người theo đạo, sự sụp đổ của người đàn ông đó bắt đầu khi ông chuyển từ săn bắn và hái lượm sang nông nghiệp. Tuy nhiên, đây là một cuốn sách tuyệt vời, được làm sống động bởi sự uyên bác và văn bản tuyệt vời của Diamond. tại sao nguyên tắc handicap được đưa ra bởi nhà sinh vật học Amotz Zahavi giải thích nhiều hành vi tự hủy hoại - của con người, một tổng quan thú vị về diệt chủng trong lịch sử loài người, v.v. Chủ nghĩa môi trường của Diamond khá triệt để: ví dụ, ông tin rằng, như một số người theo đạo, sự sụp đổ của người đàn ông đó bắt đầu khi ông chuyển từ săn bắn và hái lượm sang nông nghiệp. Tuy nhiên, đây là một cuốn sách tuyệt vời, được làm sống động bởi sự uyên bác và ngôn từ tuyệt vời của Diamond. 

Rõ ràng từ việc đọc cuốn sách này, giáo sư đã tích lũy được rất nhiều kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm cả kinh nghiệm thực địa của mình ở những nơi như Papua New Guinea. Phần Đọc thêm của cuốn sách cũng làm chứng cho thực tế này. Jared Diamond đã đưa tất cả kiến thức tích lũy này vào sử dụng để xây dựng các lý thuyết mà ông đã đưa ra trong cuốn sách này.

Phần một theo dõi sự phát triển của "loài động vật có vú lớn" này thông qua lịch sử tiến hóa của nó. Anh ấy dành một chương cho Đại nhảy vọt - một chủ đề rất được tôi quan tâm. Một số điều ảnh hưởng sâu sắc đến loài người đã xảy ra trong giai đoạn thú vị này.

Phần hai thảo luận về tình dục của con người, ngoại tình, lựa chọn bạn đời và già đi. Trong nhiều cuộc thảo luận trong suốt cuốn sách, một nỗ lực được thực hiện để liên hệ hành vi của con người với một số hành vi tương tự được tìm thấy trong thế giới động vật. Như đã nêu trong cuốn sách "phần một và hai đã thảo luận về nền tảng sinh học của những đặc điểm văn hóa độc đáo của chúng tôi."

Phần ba đi sâu vào cách chúng ta là con người độc đáo và khác biệt với thế giới động vật. Ở đây, ông thảo luận về cây cầu hoặc vịnh, tuy nhiên bạn muốn xem nó, giữa ngôn ngữ của con người và cách thức mà động vật giao tiếp. Ông theo dõi điều này với một cuộc thảo luận thú vị về sự phát triển của ngôn ngữ trong xã hội loài người. Có một nỗ lực liên quan nghệ thuật của con người với một số tiền thân động vật, một cuộc thảo luận về các phước lành hỗn hợp của nông nghiệp cũng như lý do tại sao chúng ta tham gia vào các thực hành có hại.

Trong phần bốn, chúng ta tìm hiểu về tác động của địa lý đối với nền văn minh, Proto - Indo - Ngôn ngữ châu Âu ( PIE ) và phát triển ngôn ngữ Ấn Độ -, "tàu hơi nước ngôn ngữ," và diệt chủng - một thuộc tính đáng chú ý được gán cho con người.

Phần năm cuối cùng đã xây dựng về "Thời đại hoàng kim chưa từng có" đề cập đến thực tế rằng "các xã hội tiền công đã tiêu diệt các loài, phá hủy môi trường sống, và phá hoại sự tồn tại của chính họ trong hàng ngàn năm." Vì vậy, loại hành vi này không có gì mới đối với con người. Có một chương về cuộc sống ban đầu ở Thế giới mới - Châu Mỹ, và cuối cùng, một số suy nghĩ về cách loài người bây giờ có khả năng hủy diệt không chỉ bản thân mà cả hành tinh.

Tôi đánh giá cuốn sách này dựa trên chi tiết và thông qua phạm vi bảo hiểm mà Jared Diamond đã đưa ra cho các vấn đề liên quan. Cuốn sách này là một cuốn sách xứng đáng để có được một số cái nhìn sâu sắc thú vị về những mưu mô phi thường của loài người.

Jared Diamond là một nhà khoa học / nhà văn tài năng như Isaac Asimov quá cố. Trong khi Asimov xử lý các khái niệm khoa học đơn giản hơn nhiều, Diamond giải quyết các vấn đề phức tạp hơn nhiều liên quan đến sự tiến hóa của hành vi của con người và làm thế nào điều đó có thể dẫn đến sự suy tàn của loài người.

Một vài chương đầu tiên giới thiệu cho chúng ta về sự gần gũi di truyền của loài vượn và con người, sự tiến hóa của người Neanderthal và CroMagnons. Rất nhiều khoa học cứng ở đây, nhưng khoảnh khắc tác giả nói rằng chúng ta có thể đã dạy CroMagnos cách lái máy bay phản lực và so sánh người La Mã đang phát triển bom hạt nhân với CroMagnon đang phát triển văn bản và chế tạo Parthenon, người đọc sắc sảo nên có một ý tưởng về các lý thuyết đầu cơ táo bạo đi theo.

Tác giả tiếp tục thử nghiệm 6 những lý thuyết thú vị có thể giải thích sự rụng trứng che giấu ở con người. Chương 4 cố gắng giải thích khoa học ngoại tình. Một vài chương tiếp theo đề cập đến các tiêu chí để lựa chọn tình dục, vậy thì tại sao mọi người già đi và chết? Tại sao chúng ta sống qua tuổi sinh sản? Là ngôn ngữ và nghệ thuật duy nhất của con người? Là nông nghiệp là chìa khóa cho nền văn minh nhân loại? Đây có lẽ là những chương thú vị và hợp tác nhất trong toàn bộ cuốn sách.

Tại sao chúng ta hút thuốc, uống và sử dụng thuốc nguy hiểm? Đó là khi tôi bắt đầu không đồng ý và nghĩ rằng các câu trả lời có thể đơn giản hơn nhiều so với các màn tán tỉnh phức tạp và mờ mà tác giả đang cố gắng đưa ra giả thuyết. Mọi người có thể chỉ muốn cao. Nó có thể không liên quan gì đến việc làm cho các thành viên khác giới nghĩ rằng họ mạnh hơn những người còn lại.

Chương 16 khiến tôi ngồi dậy lần nữa. Tác giả viết về nạn diệt chủng ở Tasmania, một số động cơ liên quan, nhưng anh ta hoàn toàn mất tôi khi anh ta cố gắng giải thích tại sao một số nền văn hóa vẫn ở thời kỳ đồ đá ( thợ săn/người thu thập ) và thậm chí không bao giờ tiến tới nông nghiệp. Giải thích có thể là văn hóa và chuẩn mực trong xã hội đó ức chế sự phát triển của khoa học và công nghệ.

Chúng ta có thể khám phá một lời giải thích "khoa học" hơn về lý do tại sao một số người không bao giờ phát triển từ những cách thợ săn / hái lượm có thể được tìm thấy vào một ngày nào đó, nhưng lý thuyết của tác giả cho rằng một số nền văn hóa vẫn ở thời kỳ đồ đá vì không có động vật có vú lớn ở Úc và Bắc Mỹ có thể được thuần hóa chỉ không cắt nó với tôi. Động vật có vú nhỏ có thể được thuần hóa và bò rừng lớn không thể kiểm soát có thể được thuần hóa thành các kích cỡ dễ quản lý hơn thông qua hàng ngàn năm lựa chọn nhân tạo. Chỉ cần nhìn vào những gì con người đã làm để thay đổi hoàn toàn thị hiếu và kích thước của trái cây hoang dã. Tác giả dường như cũng không biết rằng có những người sống trong thời kỳ đồ đá, không phải ở các châu lục bị cô lập mà ở châu Á, nơi sinh của một số nền văn minh lâu đời nhất - với vô số động vật có thể được thuần hóa.

Đầu cơ về cơ bản là những gì Tinh tinh thứ ba hướng tới, nhưng ngoài việc là một nhà khoa học thuần túy, Diamond còn cố gắng đưa các vấn đề đạo đức và đạo đức vào các lập luận của mình. Điều này mang lại cho công việc của anh ấy cả trái tim và tính cách, nhưng tôi không thể nhận ra rằng trong các chương kết luận, anh ấy đang rất cố gắng để xoay chuyển khoa học cho phù hợp với một số lý tưởng chính xác.

1. Con người là hậu duệ của động vật. Kim cương cho thấy những điều chúng ta nghĩ phân biệt con người với động vật - nghệ thuật, ngôn ngữ, vòng đời ( thời gian nuôi con dài, mãn kinh, cuộc sống lâu dài ) - có nguồn gốc mạnh mẽ trong lịch sử sinh học của chúng ta. Có một tỷ chi tiết hấp dẫn bao gồm một loạt các chủ đề, và về cơ bản là một sự củng cố rõ ràng của khoa học mới nhất cho thấy sự thật đằng sau các lý thuyết của Darwin.

2. Ngôn ngữ là chìa khóa để trỗi dậy của nhân loại. Tuy nhiên, rõ ràng là con người bằng cách nào đó độc đáo và cuốn sách quy định rằng ngôn ngữ là chìa khóa. Nếu con người giống 98% về mặt di truyền như tinh tinh, điều nhỏ bé nào có thể tạo ra sự khác biệt tiến hóa to lớn? Hộp thoại và khả năng hình thành ngôn ngữ cho phép con người hợp tác, hình thành các tổ chức xã hội phức tạp hơn và nâng cao kiến thức từ thế hệ này sang thế hệ tiếp theo. Ngôn ngữ là nền tảng của sự đổi mới, điều cần thiết cho sự phát triển của chúng tôi. Là một người thích ngôn ngữ và có thể nói một vài ngôn ngữ, tôi thực sự thích ý tưởng này.

3. Tất cả con người đều bình đẳng. Sự khác biệt giữa con người ở Châu Phi, Châu Âu, Trung Đông, Châu Á, Artic, v.v. không dựa trên lựa chọn di truyền mà là lựa chọn giới tính. Tôi đã đọc nghiên cứu của Stanford theo dõi các gen của mẹ thông qua thiên niên kỷ và cho thấy con người lây lan từ Châu Phi đến mọi nơi trên thế giới. Diamond cho rằng lý do con người trông khác biệt có lẽ là do sự thích nghi di truyền với môi trường địa phương ( da đẹp hơn ở vùng khí hậu lạnh hơn, v.v ), nhưng nhiều khả năng là do những thay đổi ngẫu nhiên được củng cố bởi cơ duyên của chúng ta trong việc lựa chọn những người bạn trông giống gia đình của chúng ta nhất. Chi tiết yêu thích của tôi: mọi người có nhiều khả năng chọn bạn tình có chiều dài ngón trỏ tương tự ( 0,6 hệ số tương quan ) so với nền kinh tế ( chỉ 0,2 ).

4. Phân phối ngẫu nhiên các nguồn lực địa lý làm cho một số nền văn hóa và xã hội thành công hơn. Từ nội dung thứ 3, Diamond tiếp tục nói rằng lý do văn hóa châu Âu trở nên ưu việt - nổi bật trong thế giới ngày nay không phải vì ưu thế di truyền. Thay vào đó, đơn giản là do châu Âu ( và các tổ tiên văn hóa của nó Hy Lạp và Rome ) đã may mắn có được tài nguyên thiên nhiên tốt nhất. Nếu bạn đã chơi Rủi ro, Văn minh hoặc Thế giới Warcraft, điều này khá rõ ràng. Bạn muốn tìm thành phố của mình hoặc nắm bắt các khu vực có nhiều tài nguyên nhất cho phép bạn xây dựng đội quân lớn nhất và tiên tiến nhất ( Diamond đã mở rộng lý thuyết này trong sự nổi tiếng hơn của mình cuốn sách Vi trùng, Súng và Thép mà tôi chưa đọc ). Nhưng, tôi không biết. Mặc dù lý thuyết này thú vị và mạnh mẽ, nhưng nó đã gây ra phản ứng lớn nhất trong tôi.Tôi tìm thấy nó bằng cách nào đó...Marxist, nói rằng tất cả lịch sử loài người có thể được giảm xuống các trình điều khiển kinh tế. Mặc dù tôi biết lợi thế tài nguyên là hữu ích ở một mức độ nào đó, nhưng phía nhân văn của tôi bác bỏ điều này như là động lực chính của lịch sử. Đâu là vai trò của cá nhân, của cuộc đấu tranh để phát triển và học hỏi? Có thể thực sự là văn hóa phương Tây đã sản sinh ra Plato, Newton và Churchill đơn giản vì nó tình cờ có con nai dồi dào, trong khi những nơi khác thì không? Tôi có đi làm hàng ngày, đầu tư thời gian vào các con tôi và bẻ đuôi tôi mà không ảnh hưởng gì đến số phận của văn hóa của tôi không? Tất nhiên là không, vì vậy mặc dù Diamond cho rằng đây là một lý thuyết mạnh mẽ, nó chỉ đưa ra một lời giải thích một phần về lịch sử.phía nhân văn của tôi bác bỏ điều này như là động lực chính của lịch sử. Đâu là vai trò của cá nhân, của cuộc đấu tranh để phát triển và học hỏi? Có thể thực sự là văn hóa phương Tây đã sản sinh ra Plato, Newton và Churchill đơn giản vì nó tình cờ có con nai dồi dào, trong khi những nơi khác thì không? Tôi có đi làm hàng ngày, đầu tư thời gian vào các con tôi và bẻ đuôi tôi mà không ảnh hưởng gì đến số phận của văn hóa của tôi không? Tất nhiên là không, vì vậy mặc dù Diamond cho rằng đây là một lý thuyết mạnh mẽ, nó chỉ đưa ra một lời giải thích một phần về lịch sử.phía nhân văn của tôi bác bỏ điều này như là động lực chính của lịch sử. Đâu là vai trò của cá nhân, của cuộc đấu tranh để phát triển và học hỏi? Có thể thực sự là văn hóa phương Tây đã sản sinh ra Plato, Newton và Churchill đơn giản vì nó tình cờ có con nai dồi dào, trong khi những nơi khác thì không? Tôi có đi làm hàng ngày, đầu tư thời gian vào các con tôi và bẻ đuôi tôi mà không ảnh hưởng gì đến số phận của văn hóa của tôi không? Tất nhiên là không, vì vậy mặc dù Diamond cho rằng đây là một lý thuyết mạnh mẽ, nó chỉ đưa ra một lời giải thích một phần về lịch sử.t? Tôi có đi làm hàng ngày, đầu tư thời gian vào các con tôi và bẻ đuôi tôi mà không ảnh hưởng gì đến số phận của văn hóa của tôi không? Tất nhiên là không, vì vậy mặc dù Diamond cho rằng đây là một lý thuyết mạnh mẽ, nó chỉ đưa ra một lời giải thích một phần về lịch sử.t? Tôi có đi làm hàng ngày, đầu tư thời gian vào các con tôi và bẻ đuôi tôi mà không ảnh hưởng gì đến số phận của văn hóa của tôi không? Tất nhiên là không, vì vậy mặc dù Diamond cho rằng đây là một lý thuyết mạnh mẽ, nó chỉ đưa ra một lời giải thích một phần về lịch sử.

5. Sự kết thúc đã gần kề: hãy cẩn thận với vũ khí hạt nhân và thảm họa môi trường. Trong lĩnh vực này, Diamond dường như rời khỏi lĩnh vực khoa học và bước vào quan điểm chính trị cá nhân. Hầu hết các cuốn sách cảm thấy phân tích sâu sắc và dữ liệu thúc đẩy, các phần cuối cùng cảm thấy nhẹ về khoa học khi so sánh. Điều đó nói rằng, tôi không đồng ý với quan điểm. Thật khó chấp nhận khi lập luận của ông về việc bảo vệ các loài có nguy cơ tuyệt chủng là "bạn không bao giờ biết vấn đề nào."

Trong sách "Loài tinh tinh thứ ba", tác giả Jared Diamond viết về quá trình tiến hóa của loài người, đưa ra cảnh báo cho tương lai nhân loại. Cuốn Loài tinh tinh thứ ba ra mắt năm 1991. Sách từng được NXB Tri thức phát hành tiếng Việt. Mới đây, tác phẩm tái xuất bạn đọc Việt trong một diện mạo mới, đồng bộ với 4 tác phẩm nổi bật của Jared Diamond. Cuốn sách nằm trong bộ 5 tác phẩm về chủ đề lịch sử nhân loại có tên "Thế giới bốn triệu năm", bao gồm: "Loài tinh tinh thứ ba"; "Súng, vi trùng và thép"; "Sụp đổ; Thế giới cho đến ngày hôm qua"; "Biến động". Jared Diamond chứng minh những biến đổi trong vòng đời con người có tác động tới sự phát triển ngôn ngữ và nghệ thuật. Các đặc điểm văn hóa làm nên điều đặc biệt của con người; nhờ có ngôn ngữ, công nghệ, nông nghiệp, loài người trở nên khác biệt với các loài còn lại.

Sách cũng bàn về xu hướng bài ngoại (loại trừ người ngoài nhóm) ở loài người. Tác giả cho rằng từng có một ngôn ngữ nguyên thủy là gốc gác của các ngôn ngữ hiện đại. Jared Diamond cho rằng loài người cần nhìn lại bài học lịch sử để tránh những cuộc thảm sát. Sau khi trình bày các vấn đề về sự tiến hóa của loài người, tác giả đưa ra lời cảnh báo về tương lai nhân loại. Từ lâu, loài người đã có thể tiêu diệt được các loài thú dữ có khả năng ăn thịt mình. Nhưng loài người cũng hủy hoại một số con mồi khác khi chúng xâm chiếm một môi trường hay có được sức mạnh mới. Jared Diamond cảnh báo: “Chúng ta có nguy cơ tự tiêu diệt bằng cách tiêu diệt nền tảng tài nguyên của mình”.

Tựa của cuốn sách "Loài tinh tinh thứ ba" gây một sự tò mò nhất định khi đặt tên loài tinh tinh thứ ba là ám chỉ loài người. Để bắt đầu được cuốn sách thì chúng ta tạm chấp nhận thuyết tiến hoá của Darwin là loài người và loài vượn có cùng một tổ tiên từ triệu năm trước nên có nhiều nét tương đồng. Rồi sau đó thì loài người tiến bộ và phát triển  theo một cách mà dựa theo sự so sánh với các động vật khác thì khoa học chưa trả lời thỏa đáng được. Dù các vấn đề chỉ mới được nêu ra những tác giả phải mất rất nhiều thời gian để làm các nghiên cứu cá nhân, ghi chép từ sách, các bằng chứng khảo cổ ở các viện bảo tàng, cũng như việc đi nhiều nơi để tập hợp dữ liệu cho cuốn sách này. Trở lại câu hỏi Nếu bạn không chấp nhận thuyết tiến hoá của Darwin thì sao? Khoa học cho đến nay vẫn không đưa ra bằng chứng đủ thuyết phục được.

"Loài tinh tinh thứ ba" là cuốn sách khoa học thường thức hấp dẫn, gây ấn tượng mạnh với độc giả. Sách được viết bằng sự kết hợp kiến thức đa ngành: nhân chủng học, sinh học tiến hóa, di truyền học, sinh thái học, ngôn ngữ học. Phương pháp này được Jared Diamond tiếp tục sử dụng trong những cuốn sách sau, giúp đưa ông thành tác giả sách phi hư cấu nổi bật. Gấp sách lại, nếu cần một cuốn sách tổng hợp lại mọi thứ của vấn đề động vật gọi là con người này thì sách vừa đủ không làm bạn mất quá nhiều thời gian (sách hơn 500 trang), phần nào thỏa mãn tri thức. Ngồi suy tư sâu hơn, mình đến từ đâu, tại sao mình lại có mặt ở trên đời này, ở đây để làm gì thật nhiều điều mà mình còn chưa biết đến, kiến thức là vô tận, chúng ta còn phải học hỏi nhiều thứ.

Sau cuốn "Sapiens – Lược sử loài người", "Loài tinh tinh thứ ba" là cuốn thứ hai viết về lịch sử loài người cực kỳ thú vị, lôi cuốn mà tôi được đọc. Tác giả cuốn sách, Jared Diamond, là một người say mê quan sát chim muông, là một nhà sinh địa lý nổi tiếng và là tác giả của rất nhiều cuốn sách bán chạy đã được dịch sang tiếng Việt như "Súng, vi trùng và thép", "Sụp đổ: Các xã hội đã thất bại hay thành công như thế nào?",… Mục đích của "Loài tinh tinh thứ ba" hay các cuốn sách nổi tiếng khác của mình, tác giả muốn đề cập lại tình trạng của con người hiện nay là nhằm giúp chúng ta tránh lặp lại sai lầm – bằng cách áp dụng những hiểu biết về quá khứ và xu hướng tương lai của con người để thay đổi hành vi của chúng ta. Tác giả cũng không đưa ra những giải pháp cụ thể cho những tình trạng khó khăn hiện nay như chiến tranh, nạn đói, dịch bệnh, biến đổi khí hậu. Vì theo tác giả đã có rất nhiều giải pháp tốt được đưa ra bởi các cá nhân, tổ chức, quốc gia và cái còn thiếu chỉ là ý chí hành động và tác giả muốn ươm mầm ý chí đó bằng cách truy nguyên lịch sử loài người với tư cách là một loài sinh vật.

Nhìn vào tình trạng hiện nay của thế giới, của loài người, đã có nhiều thái độ bi quan, tiêu cực và có người nổi tiếng đã thốt lên rằng “không học hỏi được gì và mọi thứ đã rơi vào quên lãng” hoặc có người còn nhận xét còn chua chát hơn “thế giới đã bắt đầu không có con người và rồi sẽ kết thúc không có con người do lỗi của chính con người” nhằm khẳng định con người hiện đại đã không học hỏi được gì từ quá khứ và luôn lặp lại các sai lầm trong quá khứ. Tác giả Jared Diamond không phủ nhận điều này nhưng lại là người có cái nhìn lạc quan hơn về con người – về những sinh vật có vô số tật xấu nhưng cũng là hiện thân của vô số điều tốt đẹp. Vấn đề chỉ là đánh thức và nuôi dưỡng những điều tốt đẹp đó thì thế giới, nhân loại sẽ thay đổi theo hướng tích cực hơn.