Gia đình Buddenbrook, xuất bản lần đầu tại Đức năm 1901, khi Thomas Mann mới 26 tuổi, đã nhanh chóng trở thành tác phẩm kinh điển của văn học hiện đại. Câu chuyện kể về một gia đình bốn thế hệ thuộc tầng lớp đại tư sản ở thành phố Lübeck miền Bắc nước Đức. Với ngòi bút điêu luyện, Thomas Mann đã dựng lên một bức tranh toàn diện và chân thực về đời sống của tầng lớp trung lưu: kết hôn và ly hôn, sinh ra và chết đi, thành công và thất bại. Những sự kiện ấy lặp đi lặp lại qua nhiều thế hệ, trong khi gia đình Buddenbrook dần bị cuốn vào vòng xoáy hiện đại dẫn đến sự sụp đổ không thể tránh khỏi của cả dòng họ. Với hơn 400 nhân vật, câu chuyện giàu chi tiết và đầy tính nhân văn, Gia đình Buddenbrook vượt qua tất cả các cuốn biên niên sử gia đình khác và trở thành hình mẫu cho thể loại văn chương này. Đây cũng được coi là tác phẩm vĩ đại nhất của Thomas Mann.
Xem thêm

Ghen tị mang tính tượng đài

Đây là một “tomazzo” nữa mà Noce hoạt bát đã đọc vào thời trung học — một giai đoạn vàng son, khi để thoát khỏi sự nhút nhát đáng lo ngại, cô ấy đã tích trữ hàng loạt tác phẩm kinh điển để đọc. Rồi, vì không có ai để so sánh những ấn tượng non trẻ của mình, chỉ trong vòng một năm cô đã quên sạch mọi thứ. Trang đầu tiên có dòng chữ được viết bằng nét chữ tròn trịa, đẹp đẽ, rất tròn — đúng kiểu chữ của một nữ sinh trung học hoàn toàn không hề sui generis: “Rome, ’95”. Điều đó có nghĩa là tôi đã mua cuốn sách này ở ga Termini, trong lúc cả lớp đang chờ lên tàu đi Vienna, cho một chuyến du lịch cuối cấp đầy hứa hẹn và cũng rất ngốc nghếch. Chắc chắn tôi đã đọc cuốn sách trên đường về, bởi vào thời điểm đó tôi chưa rơi vào tình trạng như bây giờ — khi tốc độ đọc của tôi tụt lại một cách đáng xấu hổ so với thói quen mua sách giấy mang tính cưỡng bức.

Vậy nên, làm một chút tính toán: đọc vào năm ’95, khi trở về từ một chuyến đi mà tôi hầu như chẳng nhớ gì ngoài những quả cầu của Mozart và một bầu không khí bụi bặm nhưng thanh lịch, cô đọng trong những công trình kiến trúc hàng thế kỷ tuổi mà tôi đã không thể thưởng thức trọn vẹn — bằng sự thẩm thấu tự nhiên, hẳn tôi đã không khó để bắt được nhịp điệu với gia đình Buddenbrook. Tôi tin chắc, cũng dựa trên “dữ liệu lịch sử”, rằng tôi có lẽ còn bị “Edith-Wharton-hóa” đôi chút, nếu xét rằng The Age of Innocence của Scorsese chỉ mới ra mắt vài năm trước đó; và bữa tiệc mở màn với lý thuyết táo bạo, gợi cảm về các salon trong ngôi nhà Beaufort rất gợi nhớ đến sự cân bằng mong manh của tầng lớp tư sản, được phô bày trong bữa tiệc khai màn xa hoa mà Mann dùng để mở đầu câu chuyện.

Một cuốn sách phải đọc dành cho những ai mê đắm các thiên tiểu thuyết gia đình thế kỷ XIX. Tôi từng nghĩ đây sẽ là một tác phẩm khá nặng nề, nhưng thực tế lại thấy nó rất cuốn hút và nhiều lúc vô cùng giải trí. Có hài hước, có châm biếm, có một khiếu hài tinh tế không mang tính mỉa mai… nhưng đồng thời cũng có bi kịch — rất nhiều bi kịch, cả nhỏ lẫn lớn, đôi khi gần như chạm đến màu sắc của phim truyền hình dài tập, theo cách khiến người đọc này vô cùng thích thú.

Bi kịch viết hoa chữ B chính là câu chuyện của một gia đình công nghiệp quyền lực đang dần suy tàn qua từng thế hệ; công việc kinh doanh ngày càng hụt hơi, cũng như chính những người thừa kế — những người thiếu đi động lực và thể chất cường tráng của tổ tiên họ. Chủ nghĩa bi quan bao trùm Thomas, người đứng đầu gia đình và là nhân vật trung tâm của tiểu thuyết, khi ông ý thức rõ sự suy thoái và buộc phải chống chọi với nỗi chán nản đang nhấn chìm mình:

“Sự thiếu vắng hoàn toàn nhiệt huyết đối với bất cứ điều gì từng thực sự mê hoặc ông, sự nghèo nàn và hoang vắng ngự trị bên trong ông… cùng với một ý thức nghĩa vụ không khoan nhượng và một quyết tâm sắt đá phải giữ gìn phẩm giá cao nhất bằng mọi giá, phải che giấu sự yếu đuối của mình bằng mọi cách và duy trì ‘vẻ bề ngoài’, đã biến sự tồn tại của ông thành điều như thế này: một thứ gì đó giả tạo, bị ép buộc một cách có ý thức, đến mức bất kỳ lời nói, cử chỉ hay hành động nào có liên quan dù chỉ là một tiếp xúc nhỏ nhất với người khác cũng trở thành một màn trình diễn sân khấu mệt mỏi và khó chịu.”