Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn - Đoàn Hộ Nhẫn Reviews

Hồi cấp ba, tôi trông chả ngầu tí nào. Tôi chưa từng hôn gái, hút thuốc hay làm bất cứ trò gì khác dưới khán đài mà - tôi được biết - mấy đứa nổi tiếng hay làm. Thay vào đó, tôi sống kín đáo và chờ đợi tuổi teen - giai đoạn hoang dại của những suy nghĩ ngột ngạt - trôi qua.

Hồi đó cũng như bây giờ, tôi nuôi dưỡng những nỗi ám ảnh "mọt sách", có trí tưởng tượng bay bổng và niềm yêu thích những chi tiết nhỏ nhặt. Nói cách khác, lẽ ra tôi phải là độc giả lý tưởng của J.R.R. Tolkien. Nhưng vì lý do nào đó - có lẽ là trực giác mách bảo rằng tôi không cần đào sâu thêm cái hố xã hội của mình - tôi chưa từng đọc Chúa tể những chiếc nhẫn vào cái độ tuổi mà hầu hết mọi người thường đọc nó.

Thực ra, tôi hầu như không biết gì về "Chúa tể những chiếc nhẫn" cho đến khi vào đại học - lúc những bộ phim ra mắt. Tôi cực kỳ yêu thích bộ ba phim của Peter Jackson. Thậm chí trong thời gian học luật, tôi đã bỏ dở bài thi cuối kỳ môn viết luật để xem "Đoàn hộ nhẫn" ngày đầu công chiếu. Dù vậy, tôi chưa bao giờ muốn đọc nguyên tác. Qua trò chuyện với bạn bè - những người hâm mộ Tolkien (hay còn gọi là "mọt sách") - tôi đoán mình sẽ không thích bộ sách. Chúng có vẻ quá nhiều lời, nặng nề và lê thê.

Cuối cùng, vào một đêm hè đẹp trời trên hiên nhà, tôi và bạn tôi, Jon, đang uống bia trò chuyện về Chúa tể những chiếc nhẫn, và thấy thật buồn cười khi chúng tôi có thể nói chuyện công khai về chuyện đó mà vẫn có người yêu. (Tôi tin là lúc đó vợ tôi đang ở trong nhà, cân nhắc xem sẽ mang theo gì khi ly hôn). Không hiểu bằng cách nào, trong cơn mơ màng vì bia Miller Light và xúc xích Bratwurst, Jon đã thuyết phục được tôi cam kết thử đọc Chúa tể những chiếc nhẫn. Sau đó, tôi làm một màn keg stand với bia tự nấu của Jon. Đó là cách tôi bắt đầu đọc tác phẩm này.

Giờ đây, sau khi đọc xong “Đoàn hộ nhẫn”, tôi có cái nhìn mới về thành công của Peter Jackson. Phải, ông ấy đã biến nó thành phim hành động, nhưng đó là đặc thù của điện ảnh – tất yếu phải có hành động. Ông đã nắm bắt rất tốt tinh thần của Tolkien và thổi bùng nó lên. (Đôi khi ông thổi quá đà, như chuyện Legolas trượt ván trên khiên ở Helm's Deep - chúng ta sẽ bàn sau). Chính tình yêu với phim lại khiến tôi ngần ngại đọc nguyên tác.

Những người mến mộ Tolkien thường yêu một cách cuồng nhiệt. Nếu vẫn chưa rõ thì để tôi nói thẳng: tôi không có cảm giác đó. Về lý thuyết, tôi hiểu thành tựu của Tolkien, nhưng tôi sẽ không giả vờ hiểu hết các lớp nghĩa - tôn giáo, thần thoại và ngôn ngữ - được dùng làm chất liệu trong tác phẩm của ông.

Điều tôi biết, về cốt lõi, “Chúa tể những chiếc nhẫn” là một hành trình anh hùng mang tính nguyên mẫu. Hành trình đó bắt đầu với một kẻ mồ côi bình thường, bị cuốn vào một nhiệm vụ trọng yếu. Điều này buộc anh ta rời nhà để bước vào thế giới rộng lớn. Trên hành trình, anh ta phải vượt qua những thử thách, đúc kết được các bài học, và cuối cùng hoàn thành nhiệm vụ. Khi mọi chuyện hoàn thành, người hùng đó có thể trở về nhà; nhưng bản thân anh ta đã thay đổi mãi mãi, kể cả mái nhà năm xưa kia cũng không còn như xưa.

Người hùng trong "Chúa tể những chiếc nhẫn chính" là Frodo Baggins - một hobbit. Giờ, hobbit là - ừm, họ lùn, nhưng không phải người lùn (dwarf). Đó là điều quan trọng cần nhớ. Hobbit giống như mấy sinh viên ngành nhân văn nghiện cần vậy. Họ thích la cà, ăn uống, hút thuốc, và tán gẫu. Chú của Frodo, Bilbo, là một hobbit hiếm hoi từng phiêu lưu. Ông cũng có một chiếc nhẫn ma thuật, và trao nó cho Frodo.

21 tháng 6, 2012
Tôi từ chối viết review cho một trong những cuốn sách hay nhất từng được viết. Yêu cầu một fan fantasy nghiêm túc viết review cho Chúa tể những chiếc nhẫn chẳng khác gì yêu cầu một tín đồ Kitô giáo viết review cho Kinh Thánh.
Vì vậy, thay vào đó tôi sẽ cung cấp cho bạn biểu đồ này:

Là một cô nàng độc thân, mình cũng thích… đeo nhẫn nữa chứ. Và gửi lời hô vang đến cô bạn thân Sauron!!! Cố lên cô gái, thống trị Trung Địa đi! Hãy vươn tới những vì sao! Với con Balrog ở bên, cô làm được tất cả!

Nhân vật chính Frodo thì… nhắc mình nhớ tới cậu bé Harry… mà thôi, cậu ấy cần chiếc nhẫn làm gì nữa??

Dù sao thì mình phải cho điểm thấp vì Frodo quá nhiều, mà các Orc thì chẳng thấy bao nhiêu.

Ngược lại, Saruman là người thực dụng. Hắn không phải ánh sáng cũng không phải bóng tối, mà là một thực thể có thể thích nghi với hoàn cảnh. Hắn chỉ nhìn thấy thất bại dành cho loài người, nên đã quay áo choàng và giúp mở đường cho sự diệt vong của Trung Địa. Tâm trí hắn đã bị ô nhiễm bởi Palantir, Sauron đã lợi dụng tham vọng của hắn và uốn nắn hắn theo ý chí của mình. Một điều mà Saruman không hoàn toàn nhận thức được. Hắn tự coi mình ngang hàng với Sauron. Thực tế, nếu Sauron lấy lại nhẫn, hắn sẽ nghiền Saruman như một con bọ. Và nếu Saruman chiếm được nhẫn trước, mọi chuyện sẽ trở nên rất khác. Nó sẽ là một cuộc chiến giữa hai người, một cuộc chiến với những tình huống không thể lường trước.

Tôi sẽ không viết một bài đánh giá bình thường; gần như không thể đối với một fan fantasy trong trường hợp này. Thay vào đó, tôi sẽ đưa cho bạn một loạt mười điểm để giải thích chính xác lý do tại sao tôi yêu thích cuốn sách đặc biệt này. Hãy lấy từ nó những gì bạn muốn. Sẽ có tiết lộ nội dung. Bắt đầu nhé:

Các pháp sư!

“Đừng xen vào việc của các pháp sư, vì họ tinh tế và dễ nổi giận.”

Bây giờ tôi thực sự yêu thích các pháp sư. Ai mà không yêu chứ? Trí tuệ của Gandalf là vô song. Thực tế, ông là người lãnh đạo các lực lượng ánh sáng. Ông là tổng chỉ huy, tướng chỉ huy chiến trận và chiến lược gia. Ông tổ chức mọi thứ. Từ việc Aragorn đến, đến việc các hobbit mang chiếc nhẫn, Gandalf đều đứng sau tất cả. Ông đã đi khắp Trung Địa hàng nghìn năm. Ông đã chứng kiến tất cả. Và ông hiểu bản chất nguy hiểm của nhiệm vụ hơn hầu hết mọi người. Ông là người lạc quan vĩ đại, người luôn thấy điều tốt đẹp ở con người. Ông lẽ ra phải là lãnh đạo của Isatri. Ông là người thuần khiết nhất. Ông hoàn toàn không giống người lãnh đạo hay thay đổi của hội mình.

Những tác giả truyền cảm hứng cho một phong trào thường bị hiểu lầm, đặc biệt là bởi những người mà họ đã truyền cảm hứng, và Tolkien cũng không phải là ngoại lệ, nhưng một trong những hiểu lầm lớn nhất về Tolkien là ý tưởng rằng ông bằng cách nào đó là một “người đổi mới thể loại fantasy”. Ông确 thực sự đã thêm một số kỹ thuật vào kho kỹ thuật của các tác giả fantasy sử thi, và những kỹ thuật này đã được nhiều người sao chép theo một cách trung thành, nhưng phần lớn, những kỹ thuật này chỉ là những thói quen xấu.

Sự phổ biến của tác phẩm Tolkien khiến cho việc các tác giả khác làm điều tương tự trở nên chấp nhận được, đến mức mỗi khi tôi nghe một cuốn sách được ca ngợi vì “độ sâu trong xây dựng thế giới”, tôi mong đợi sẽ thấy một mớ chi tiết cuồng công, chất đống quá nhiều dữ kiện và số liệu không quan trọng đến mức nhân vật và câu chuyện bị chôn vùi dưới đống đó, như thể tác giả bí mật hy vọng rằng bằng cách dành hầu hết chương để mô tả áo giáp của anh hùng, chúng ta sẽ quên rằng anh ta là một nhân vật kiểu mẫu nhạt nhẽo, chỉ thành công nhờ sự trùng hợp may mắn và deus ex machina đối đầu với một kẻ thù không có cấu trúc nội tại hay động cơ nào.

Khi Quiller-Couch nói rằng các tác giả nên “giết những đứa con cưng của mình”, đây chính là ý ông muốn nói: chỉ vì bạn có sở thích và quan điểm không có nghĩa là bạn nên nhồi nhét chúng vào tiểu thuyết của mình. Bất cứ thứ gì không đóng góp thực chất cho câu chuyện, nhân vật và nghệ thuật của tác phẩm đều có thể bỏ qua an toàn. Sự thừa thãi chi tiết của Tolkien cũng đã tạo ra một sự phình to lớn trong độ dài được chấp nhận của các cuốn tiểu thuyết fantasy, dẫn đến những series dài dòng, lan man hiện đang chiếm đầy các giá sách ngày nay.

Bây giờ, có một số nhà phê bình đáng chú ý đã than phiền về tác động không mong muốn mà tác phẩm của Tolkien đã gây ra cho thể loại này, chẳng hạn như trong Epic Pooh của Moorcock và bài công kích của Mieville về việc mọi tác giả fantasy hiện đại đều buộc phải đối diện với ảnh hưởng của “ông già” ấy. Tôi đồng ý với các giải cấu trúc của họ, nhưng đối với tôi, Tolkien không phải là một tác giả đặc biệt nào đó, không phải là “ông tổ fantasy” đang án ngữ trên tất cả. Ông chỉ là một chướng ngại nhỏ trên đường đi, một tác giả trong số nhiều người trong một thể loại kéo dài hàng nghìn năm vào chính ý niệm về thần thoại và bản sắc của chúng ta, và không phải là một trong những tác giả thú vị hơn.

Những ý tưởng của ông không phải là độc nhất, và dù cách tiếp cận của ông có thể được xem là khác thường, thì điều đó cũng chỉ bởi vì ông đã dành trọn một đời để ám ảnh tìm cách khiến cái nhân tạo trông có vẻ tự nhiên hơn, bất chấp thực tế rằng mục đích của giả tưởng (và của văn chương nói chung) là khám phá chính cái nhân tạo ấy — phương diện con người của phương trình — là nhìn thế giới qua lăng kính thiên lệch của cái nhìn con người chúng ta và tái hiện một khía cạnh nào đó, dù kỳ dị, của thân phận con người.

Đáng tiếc thay, các nhân vật, cấu trúc và hệ giá trị đạo đức của Tolkien đều quá phẳng để có thể gợi mở được nhiều điều, cho dù ông có bao bọc chúng bằng bao nhiêu chi tiết giả–hữu–cơ đi nữa.

Có lẽ đây là bài đánh giá gây tranh cãi nhất tôi từng viết... Thành thật mà nói tôi rất thích tác phẩm này, nhưng tôi chẳng thấy chút thú vị nào ở phần đầu của “Chúa tể những chiếc nhẫn”. Không thể phủ nhận khả năng xây dựng thế giới đặc biệt xuất sắc của Tolkien, nhưng quả thật đây là một tác phẩm tẻ nhạt.

Lối thoại của các nhân vật được viết cùng một phong cách, đến mức có thể hoán đổi tên các thành viên trong “Đoàn hộ nhẫn” (trừ Gandalf và có lẽ là Strider). Và, hành trình của họ vô cùng thiếu sức sống. Đồng thời, mạch truyện bị kéo dài một cách không cần thiết với vô số chi tiết thừa thãi chẳng được miêu tả đủ thú vị để cứu vãn chúng.

Bộ sách này luôn nằm trong danh sách “phải đọc” của tôi, nhưng có lẽ tôi sẽ bỏ qua hai phần tiếp theo.