Mọi
điều đều bắt đầu và kết thúc bằng sự cô độc. Auster viết cuốn tiểu thuyết đầu
tiên, khởi sinh từ sự cô độc ấy.
Cuốn sách được chia thành hai phần rõ
rệt. Phần đầu tiên được kể ở ngôi thứ nhất, có tựa Chân dung một người vô hình.
Đó là một cuộc hành trình. Hành trình bước vào một bí mật, khi Auster không cố
tình tìm kiếm, không chờ đợi, không kỳ vọng.
Từ những vết dấu để lại của người cha trong suốt mười lăm năm sống đơn độc, từ những mảnh ghép lấp chồng trong quá khứ hiện về rời rạc, vô thức, Auster đã tạo nên hình ảnh của người cha mà trước đó ông không thể chạm vào. Những bước chân của ông trên cuộc hành trình ấy, không dẫn lối ông về lòng hoài nhớ quá khứ, mà đi đến sự thấu cảm đầy sầu não. Người cha mà ông đã từng biết, không phải là người mà ông luôn nhìn thấy. Người cha đã từng vô hình, bỗng trở nên hữu hình với ông. Từ những điều ấy, sự đồng cảm nảy nở. Đó là cái khoảng ấm áp, cái tình yêu mà Auster gần như không bao giờ cảm thấy khi cha còn sống.
Phần thứ hai của cuốn
sách là Sách của ký ức. Dòng văn chương lại được kể ở ngôi thứ ba, nhân vật
chính là một nhà văn tên A. Anh ở trong căn phòng của mình, cô lập với thế giới
và bắt đầu tái hiện lại những mảnh ký ức của mình bằng những câu chuyện xung
quanh, mà ở đó vết dấu của sự tưởng tượng và ghép nối của thực tại xoắn quện
vào nhau, tạo nên một vùng mê cung tâm trí đầy rẫy những ý tưởng và tâm tư.
Trong cuốn sách ký ức, Auster đặt câu chuyện của mình giữa những mẩu chuyện khác, với mạch liên kết là mối kết nối giữa tình cha con. Từ thần thoại Hy Lạp, hình ảnh người anh hùng còn sót lại của thành Troy, vai cõng cha già, tay dắt con thơ vượt qua cơn nước lửa thoát đến chỗ an toàn, Paul Auster đã nhìn thấy được sự tương kết với hình ảnh Pinocchio cõng cha thoát khỏi bụng cá voi. Khi Pinocchio cõng cha bơi giữa biển khơi mịt mù và đêm tối dọa dẫm, cậu chỉ đơn giản nghĩ rằng nếu phải chết thì “ít nhất cha con mình cũng được chết cùng nhau”.
Đó cũng là mẩu chuyện thi sĩ Pháp
Mallarmé viết những vần thơ đau buồn bên giường đứa con trai đang chết dần, là
chuyện của chính Auster – người cha thức suốt ba ngày ba đêm bên cậu con trai
hai tuổi bệnh thập tử nhất sinh. Và còn có câu chuyện người con lần giở từng
món đồ của người cha vừa từ giã cõi đời để nhận ra rằng mình vừa mất cha, cùng
lúc đó lại tìm thấy cha.
Những mẩu chuyện ấy được kể lại trong
những cuốn sách của ký ức, trong căn phòng xa lạ hoàn toàn với thế giới loài
người. Ấy là sự ghi nhớ hay chính là sự phản chiếu lại chính bản thân mình, khi
chỉ có mình đối diện với chính mình.
Auster nhắc đi nhắc lại trạng thái cô
độc, lý giải sự cô độc, và đối diện với sự cô độc. Ông nhắc đi nhắc lại về hình
ảnh một người trong căn phòng của mình, đó là A, là Anne Frank, Friedrich
Holderlin, Emily Dickinson, Van Gogh.., Auster coi trạng thái ấy là khởi đầu và
cũng là kết thúc của mọi chuyện. Còn ở đoạn giữa, giữa sự sống và cái chết ấy,
thực ra đã diễn ra những điều gì. Để lưu giữ cái khoảng giữa cô độc ấy, ông
viết những cuốn sách của Ký ức.
Auster viết: “Rồi anh viết. Nó đã từng. Nó sẽ không bao giờ lại như thế nữa”, những từ ngữ ấy là chìa khóa mở – đóng cho cuốn sách ký ức. Auster viết lại để ghi nhớ, bởi chúng ta dù cố gắng đến đâu cũng không thể tái lập lại quá khứ vẹn nguyên như thế nữa. Ấy là điều bất khả và gây đau đớn nếu ta cố chấp theo đuổi. Cũng bởi thế, Paul viết cuốn sách ký ức để bù đắp cho những gì người cha không làm được. Paul viết cho con trai mình, để sau này, con trai ông không cần phải dò dẫm, lục lọi, và xác định mọi điều như ông đã từng phải làm đối với người cha cô độc của mình. Ông đã lựa chọn điều đẹp đẽ ấy, như một cách giải bày sâu thẳm nhất, đến gần với con người nhất. Ấy cũng là gắn kết mong manh nhưng tốt lành nhất giữa con người với con người.
Ở cuốn sách đầu tay này, Auster cũng đã
bắt đầu bày tỏ những trăn trở về việc viết văn. Có lẽ cái khởi đầu của cô độc
mà ông nhận ra ấy, đã đẩy ông đến gần hơn với ngôn ngữ. Lối viết của Auster ở
đây đã tỏ ra vô cùng linh hoạt, và đa dạng khi cố tình phá bỏ cấu trúc thông
thường của tiểu thuyết, để lồng ghép những tiểu thuyết nhỏ trong tiểu thuyết
lớn, đặt những câu chuyện tưởng như tách bạch nhau bên cạnh nhau, tạo thành một
đường dây liên văn bản đầy sáng tạo, hứng khởi và thách thức.
Thế giới văn chương của Paul là một thế
giới văn chương biến hóa khôn lường. Bắt đầu từ Khởi sinh của cô độc, và sau
này là Trần trụi với văn chương, Moon Palace, Người trong bóng tối, Nhạc đời
may rủi… Paul Auster luôn có cách khiến độc giả bị hấp dẫn ban đầu bởi những đề
tài độc đáo, những chi tiết “câu khách”, với lối viết đa dạng, kết hợp nhiều
thể loại, như trinh thám, điều tra, đầy bí ẩn, đầy mâu thuẫn, đầy phi lý… Nhưng
tất cả những chi tiết ấy, hòa trộn với nhau để tạo thành thế giới nghệ thuật
Paul Auster, hoàn toàn đứng vững trên ranh giới giữa nghệ thuật đỉnh cao, và
giải trí rẻ tiền.
Tác phẩm của Auster rất phổ biến tại Mỹ, nhưng không phải vì thế mà văn chương của ông tầm thường. Ngược lại, tận cùng hạt nhân của những tác phẩm ấy, chính là một sự suy nghiệm nhân sinh độc đáo, khúc triết và vô cùng nhân hậu. Ấy cũng chính là khởi sinh những tác phẩm độc đáo của nền văn chương hậu hiện đại.
Nguồn: Vnwriter
----------
Theo dõi fanpage của Bookademy để cập nhật các thông tin thú vị về các cuốn sách hay tại link: https://www.facebook.com/bookademy.vn/
Ở phần hai tác giả dùng bút danh A; ngôi thứ ba như muốn tạo ra khoảng cách nào đó giữa ông và ký ức của mình. Chúng ta tìm hiểu về người ông tuyệt vời của A, người đã giới thiệu cho anh môn bóng chày và bằng cách nào đó đã chỉ cho anh cách sống. A kể về những ngày còn trẻ ở Paris, căn hộ siêu nhỏ của anh ở số 6 phố Varick, New York. Cuộc thảo luận về công việc đầu tiên của ông với tư cách là một nhà thơ và dịch giả của Stephanie Mallarme và những người khác, cuộc chia ly đau đớn của ông với người vợ Lydia Davis, người chưa bao giờ được nêu tên, và việc xem xét việc trở thành cha của một cậu con trai nhỏ sẽ như thế nào. Xuyên suốt là sự thâm nhập thú vị của văn học với những suy ngẫm đúng đắn về bản dịch “Cassandra” của Friedrich Holderlin và Lord Royston vào thế kỷ 19.
Đây là một cuốn sách chứa đựng những ý tưởng, thường là những ý tưởng văn học. Nó có tính ám chỉ cao và không dành cho tất cả mọi người. Nó cũng là một dạng văn bản đặc biệt dày và nặng.
Tôi đặt Khởi Sinh Của Cô Độc bên cạnh những cuốn hồi ký xuất sắc khác về những người cha do con trai họ viết, bao gồm Patrimony của Philip Roth và The Duke of Deception của Geoffrey Wolff và An Odyssey: A Father, A Son, and an Epic của Daniel Mendelsohn. Tất cả những câu chuyện rất khác nhau, nhưng tất cả đều có dấu ấn riêng không thể nào quên.
Tôi nên thêm vài câu chuyện về tình mẹ con cho cân bằng. Xem Những con thiên nga hoang dã: Ba cô con gái của Trung Quốc của June Chang và Cuộc sống và cái chết của Nien Cheng ở Thượng Hải. Lưu ý: Tác phẩm cuối cùng này là hồi ký về những đau khổ mà tác giả phải chịu đựng trong cuộc Cách mạng Văn hóa của Người cầm lái vĩ đại. Chỉ một phần đề cập đến cái chết của con gái cô dưới bàn tay của Hồng vệ binh sát nhân - cô bị ném từ một tòa nhà cao tầng - nhưng giống như phần còn lại của cuốn sách, nó thật đau lòng.