Cuốn này u ám không khác gì những nỗi sợ sâu kín nhất của bạn.

Văn chương của Murakami mang đến cho tôi một kiểu an ủi rất đặc biệt. Không phải kiểu an ủi của thiên nhiên, của tranh phong cảnh hay nhạc cổ điển. Mà là sự an ủi đến từ việc nhìn thấu toàn bộ sự xấu xí, tăm tối trong bản chất con người chúng ta một cách trần trụi. Dù văn chương của ông có vẻ đen tối và chết chóc đến đâu, thứ tôi cảm nhận được khi đọc vẫn là những sắc hồng phớt, sắc đào dịu dàng của sự âu yếm. Đây là cuốn sách đầu tiên của Murakami mà tôi từng đọc.

Có rất nhiều chủ đề u tối được thể hiện trong câu chuyện này. Bệnh tâm thần, với tất cả những mô tả chi tiết của nó, hiện lên rõ nét qua một trong những nhân vật chính. Câu chuyện rất thật, nhưng lại mang cảm giác như tôi đã được chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận tất cả những gì sắp đọc. Các nhân vật hoàn toàn không xin lỗi cho sự tồn tại hay hành động của mình. Sự phát triển nhân vật được xây dựng vô cùng tốt. Những cơn nhói đau khi làm người – tôi có thể cảm nhận chúng một cách rất thật khi đọc cuốn sách này. Luôn luôn khó để diễn tả trọn vẹn cảm xúc của tôi về một cuốn sách Murakami đúng nghĩa, nhưng điều duy nhất tôi có thể viết một cách chi tiết là cảm giác mà sách và văn chương của ông mang lại cho tôi. Và ngay cả thế thì lần nào cũng vẫn chưa đủ.

Tôi không thích đọc những chủ đề buồn bã trong sách trừ khi chúng khiến tôi cảm nhận được điều gì đó thật sự có ý nghĩa. Tôi không chủ động tìm những cuốn sách khiến mình lạc lối, nhưng văn chương của Murakami luôn khiến tôi trôi nổi và bay bổng. Và điều đó đã trở thành một thói quen. Thỉnh thoảng tôi lại khao khát văn chương của ông. Tôi khao khát những cuốn sách của ông. Tôi đặc biệt yêu thích việc đọc Murakami vào những lúc tôi cảm thấy mình chỉ là một con người đơn lẻ, sống giữa tất cả mọi người và mọi thứ đang diễn ra, nhưng lại không thuộc về bất kỳ điều gì trong số đó.

Sách của ông không phải để giải trí. Không phải để tận hưởng theo nghĩa thông thường. Sách của ông là điều cần thiết để tôi cảm thấy rằng rốt cuộc mình vẫn là một con người. Sách của ông khiến tôi cảm nhận rằng cuộc sống là chính nó – không hơn, không kém. Văn chương của ông khiến tôi thấy được vẻ đẹp trong nỗi đau, trong cái chết và trong những trái tim tan vỡ. Một kiểu vẻ đẹp mà chỉ Murakami mới có thể khiến tôi cảm nhận được.

Vì sao tôi trừ đi một sao cho cuốn sách này?
Tôi cảm thấy bị “phản bội” ở gần cuối sách. Có một điều gì đó mang tính bốc đồng đã xảy ra mà đến tận hai năm sau khi đọc xong, tôi vẫn chưa thể chấp nhận được.

Nhưng hãy nhớ điều này: cuốn sách kết thúc rất đẹp. Một cái kết đẹp đến nao lòng.

Ôi trời ơi!!!

Cuốn sách này làm tôi khó chịu kinh khủng vì một vài lý do:

#1. Có một đoạn khá dài dành riêng cho một cuộc gặp gỡ đồng tính nữ, điều đó tự nó không quá tệ, vì tình dục nói chung là một chủ đề chính, NHƯNG toàn bộ cuốn tiểu thuyết lại nghiêng về việc mô tả trải nghiệm sinh lý của người phụ nữ và cứ lặp đi lặp lại việc bỏ qua người đàn ông. Có thể có đến 5 đoạn văn về người phụ nữ, rồi chỉ có 1 câu đại loại như, "cô ấy nắm lấy tay tôi và tôi lên đỉnh".

THÔI NÀO!!!

Nó dường như là một bài tập viết (hừm, viết từ góc nhìn của phụ nữ sẽ như thế nào nhỉ) hơn là một yếu tố đóng góp cho câu chuyện.

#2. Các cô gái trong cuốn sách này đều yếu đuối, rối loạn chức năng, dễ xúc động hoặc xa cách nhưng lại cực kỳ quyến rũ, trong khi người đàn ông thì không ủy mị, điềm tĩnh và cũng quyến rũ.

#3. Nhân vật nam chính đã quan hệ tình dục với 3 nhân vật nữ chính (cũng như vô số nhân vật không tên khác) và dường như anh ta rất giỏi chuyện đó đến nỗi 2 nhân vật nữ khác quyết định rằng họ sẽ không bao giờ quan hệ tình dục nữa, vì cho rằng điều đó không bao giờ có thể sánh bằng.

Điều tôi yêu thích nhất trong lối viết của Ishiguro là chiều sâu đáng kinh ngạc mà ông đào vào các nhân vật; ông nắm bắt trọn vẹn cường độ của những cảm xúc rất thật, dù chúng mang tính vị kỷ hay hủy hoại. Văn phong của ông đơn giản, thậm chí có phần mộc mạc, nhưng trong cách kể chuyện, ông xây dựng nhiều tầng lớp để rồi bung ra cả một bản giao hưởng cảm xúc mâu thuẫn đầy sức mạnh.

Tuy nhiên, trong tác phẩm này, tôi không thấy được sự xuất sắc ấy.

Quả thực, với tất cả tài năng của mình, tôi không nghĩ cuốn tiểu thuyết này hiệu quả bằng The Remains of the Day hay thậm chí là When We Were Orphans. Với tôi, đây là một tác phẩm yếu hơn của một nhà văn vĩ đại.

Đây là tác phẩm nổi tiếng nhất và cũng được giới phê bình ca ngợi nhiều nhất của ông, và tôi cho rằng điều đó chủ yếu đến từ những chủ đề đặc biệt mà ông khai thác trong sách. Đây là khoa học viễn tưởng, nhưng tôi thích gọi nó là “giả khoa học viễn tưởng” hơn. Bối cảnh có hơi hướng tương lai, nhưng các yếu tố hư cấu lại khá tương đồng với những gì con người có thể làm ngày nay. Phẫu thuật cắt ghép trên sinh vật sống không phải điều mới mẻ. Người hiến tạng cũng không phải khái niệm mới. Cuốn sách này rất giống với bộ phim The Island (2005), nơi một nhóm người được chọn có những bản sao được tạo ra chỉ với mục đích duy nhất là cung cấp các bộ phận cơ thể thay thế.

Điều tôi thấy thú vị là hai tác phẩm này được phát hành gần như cùng thời điểm. Với tôi, những hình thức hư cấu như vậy phản ánh những lo lắng và mối quan tâm của cả một thập kỷ. Các cuộc thảo luận về “em bé thiết kế” và quyền động vật (liên quan đến thử nghiệm, cấy ghép và nhân bản) thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Nếu nhìn lại thời Victoria, ta sẽ thấy các yếu tố trong văn học phản ánh rất rõ những mối bận tâm của thời đại đó. Điều này đúng với mọi trào lưu văn học; tôi chỉ lấy ví dụ này để minh họa. Và điểm mấu chốt là tôi cho rằng cuốn tiểu thuyết này phản ánh một khía cạnh của thời đại mà nó được viết ra. Chính vì vậy, với tôi, nó xứng đáng được nghiên cứu — bởi nó mang tính thời sự.

Mình từng nghĩ chỉ người bận rộn mới cần quản lý thời gian. Nhưng đọc xong sách Quản Lý Thời Gian Thông Minh, mình mới hiểu: ai cũng nên học điều này để sống chủ động hơn. Điều mình tâm đắc là: “Bạn không thể quản lý thời gian nếu không quản lý chính mình.” Nhờ cuốn sách, mình học cách lên kế hoạch trước mỗi tối, loại bỏ thời gian lướt mạng vô ích, và dành thời gian cho việc học – mà không cảm thấy bị ép buộc. Một cuốn sách đơn giản nhưng thay đổi cách sống của mình.

Sách Nếu Chỉ Còn Một Ngày Để Sống không dài nhưng đủ để khiến lòng mình rung động. Điều mình học được sau khi đọc là: không ai có thể chắc chắn về ngày mai, nên hãy sống hết mình với hôm nay. Cuốn sách mang đến cảm giác nhẹ nhàng, không vội vàng nhưng cũng không nhàm chán. Mình cảm thấy như được “nạp lại năng lượng” cho tâm hồn sau những ngày mệt mỏi. Nếu bạn đang loay hoay tìm ý nghĩa sống hoặc đang chênh vênh trong cuộc sống, cuốn sách này sẽ là người bạn đồng hành lý tưởng.

Điểm nổi bật nhất của Chí Phèo chính là giá trị nhân đạo thấm đẫm trong từng trang viết. Nam Cao không nhìn Chí Phèo bằng ánh mắt khinh miệt mà bằng sự thấu hiểu và xót xa. Ông phát hiện trong con người tưởng như đã mất hết nhân tính ấy vẫn còn một khát vọng sống lương thiện cháy bỏng. Cuộc gặp gỡ giữa Chí Phèo và Thị Nở, đặc biệt là bát cháo hành giản dị, đã làm sống dậy phần người tưởng chừng đã chết trong Chí. Lần đầu tiên, Chí biết sợ cô đơn, biết mơ về một tương lai bình thường. Tuy nhiên, khi xã hội tiếp tục từ chối Chí, bi kịch lên đến đỉnh điểm. Qua đó, Nam Cao lên án xã hội tàn nhẫn đã bóp chết con đường hoàn lương của con người, đồng thời khẳng định niềm tin vào bản chất lương thiện của con người.

Trong cuộc đời mỗi người, luôn có một cuốn sách đóng vai trò như "vùng đất trú ẩn". Với mình, đó không phải là một tác phẩm triết học cao siêu, mà là những trang giấy nhuốm màu thời gian của "Harry Potter và Hòn đá Phù thủy". Giữa những ngày tháng tuổi thơ tẻ nhạt, khi thế giới xung quanh chỉ là những quy tắc khô khan, J.K. Rowling đã đưa mình vào một thực tại mà mình chưa từng cảm nhận được trước đây - nơi mà một đứa trẻ bình thường nhất cũng có thể mang trong mình một định mệnh phi thường.

Lý do mình yêu phần một nhất, vượt qua cả những phần truyện kịch tính sau này, chính là cảm giác "khởi đầu". Đó là khoảnh khắc Harry - một cậu bé bị hắt hủi trong gầm cầu thang - nhận ra mình thuộc về một nơi khác. Cảm giác lần đầu bước chân vào hẻm Xéo, xem đũa phép chọn chủ nhân, hay ngửi thấy mùi của đại sảnh đường Hogwarts... tất cả không chỉ là chữ viết, mà là một bữa tiệc của giác quan.

Mình nhớ như in cảm giác lần đầu đọc đoạn Harry chạy xuyên qua bức tường ở sân ga 9¾. Lúc đó, mình nhận ra phép thuật không nằm ở những câu chú, mà nằm ở lòng tin. Nếu bạn không tin vào điều không thể, bức tường sẽ mãi là gạch đá lạnh lẽo. Cuốn sách đã dạy mình rằng: thế giới này vẫn luôn vận hành theo một cách kỳ diệu, miễn là chúng ta đủ can đảm để nhìn xuyên qua lớp sương mù của thực tại.

Nhiều người coi đây là sách thiếu nhi, nhưng mình lại thấy ở đó những triết lý nhân sinh sâu sắc. Trích dẫn mà mình tâm đắc nhất, cũng là kim chỉ nam cho mình mỗi khi đứng trước khó khăn, chính là lời của thầy Dumbledore: “Chính lựa chọn của chúng ta, Harry ạ, mới cho thấy chúng ta thực sự là ai, chứ không phải là khả năng của chúng ta”. Harry không khác biệt vì cậu có vết sẹo, cậu khác biệt vì cậu chọn lòng tốt thay vì quyền lực, chọn tình bạn thay vì sự đơn độc. 

Nếu có điều gì khiến mình hơi tiếc nuối khi đọc lại ở tuổi trưởng thành, có lẽ là sự phân định thiện - ác trong phần này vẫn còn khá rạch ròi, đôi khi hơi thiếu những mảng màu xám của nhân tính như các phần cuối. Tuy nhiên, chính sự thuần khiết đó lại tạo nên sức hút khó cưỡng cho tập truyện đầu tiên. Nó giống như một ly bia bơ ấm áp giữa mùa đông, không cần quá cầu kỳ nhưng đủ để sưởi ấm những trái tim đang khao khát sự công bằng.

Ngôn từ của Rowling trong phần này vô cùng lôi cuốn, bản dịch của dịch giả Lý Lan lại càng hấp dẫn khiến mình không ngừng cảm thán khi đọc. Họ không chỉ kể chuyện, họ đang tạo nên một cánh cửa dẫn đến thế giới mới chỉ bằng câu chữ. Cách họ miêu tả chiếc nón phân loại hay những bức tranh biết cử động trên tường khiến người đọc cảm thấy như mình đang thực sự khoác trên mình chiếc áo choàng phù thủy.

"Harry Potter và Hòn đá Phù thủy" nhắc mình rằng, dù cuộc sống có khắc nghiệt đến đâu, vẫn luôn có một "Hogwarts" đợi ta trong những trang sách. Bài học lớn nhất không phải là cách biến một con chuột thành cái chén vàng, mà là cách biến nỗi đau thành sự quả cảm. Cho đến tận bây giờ, mỗi khi mệt mỏi với thực tại, mình vẫn lật lại những trang sách ấy, để một lần nữa nghe tiếng tàu tốc hành Hogwarts chuyển bánh, và để thấy lại chính mình - một đứa trẻ từng tin rằng phép thuật là có thật.

Con mèo dạy con hải âu bay là một tác phẩm ngắn nhưng giàu giá trị nhân văn của nhà văn Chile Luis Sepúlveda. Dù thường được xếp vào dòng văn học thiếu nhi, cuốn sách lại mang thông điệp sâu sắc về tình yêu thương, trách nhiệm và sự khác biệt, khiến người đọc ở mọi lứa tuổi đều có thể tìm thấy sự đồng cảm.

Câu chuyện bắt đầu tại cảng Hamburg, nơi chú mèo mun Zorba vô tình nhận lời hứa với một con hải âu mẹ đang hấp hối vì ô nhiễm dầu loang. Ba lời hứa tưởng chừng đơn giản – không ăn quả trứng, chăm sóc hải âu con và dạy nó bay – lại trở thành thử thách lớn lao đối với một con mèo. Khi hải âu con Lucky ra đời, Zorba cùng những người bạn mèo phải học cách nuôi dưỡng, bảo vệ và cuối cùng là giúp Lucky vượt qua nỗi sợ để bay lên bầu trời. Cao trào của câu chuyện là khoảnh khắc Lucky dũng cảm lao mình khỏi ban công, thể hiện trọn vẹn ý nghĩa của niềm tin và sự hy sinh.

Zorba là nhân vật trung tâm, đại diện cho lòng nhân hậu, trách nhiệm và sự can đảm. Lucky tượng trưng cho sự non nớt nhưng giàu khát vọng tự do. Các nhân vật mèo phụ không chỉ tạo nên màu sắc hài hước mà còn làm nổi bật tinh thần đoàn kết và sự giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng.

Điểm mạnh của cuốn sách nằm ở văn phong giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh và dễ tiếp cận. Nhịp truyện chậm rãi nhưng đủ sức chạm đến cảm xúc. Tuy nhiên, với những độc giả quen đọc các tác phẩm có cốt truyện phức tạp, câu chuyện có thể hơi đơn giản.

Về mặt cá nhân, cuốn sách để lại ấn tượng sâu sắc vì thông điệp rằng yêu thương không phải là sở hữu, mà là giúp người khác trở thành chính họ, dù điều đó đồng nghĩa với việc phải buông tay. Đây là một tác phẩm rất đáng đọc cho thiếu nhi, phụ huynh và bất kỳ ai đang tìm kiếm một câu chuyện ấm áp, giàu ý nghĩa về cuộc sống và lòng nhân ái.