.png)
"Thép Đã Tôi Thế Đấy không phải là một tác phẩm văn học chỉ nhìn đời mà viết. Tác giả sống nó rồi mới viết nó. Nhân vật trung tâm Pa-ven chính là tác giả: Nhi-ca-lai A-xtơ-rốp- xki. Là một chiến sĩ cách mạng tháng Mười, ông đã sống một cách nồng cháy nhất, như nhân vật Pa-ven của ông. Cũng không phải một cuốn tiểu thuyết tự thuật thường vì hứng thú hay lợi ích cá nhân mà viết. A-xtơ-rốp-xki viết Thép Đã Tôi Thế Đấy trên giường bệnh, trong khi bại liệt và mù, bệnh tật tàn phá chín phần mười cơ thể. Chưa bao giờ có một nhà văn sáng tác trong những điều kiện gian khổ như vậy. Trong lòng người viết phải có một nhiệt độ cảm hứng nồng nàn không biết bao nhiêu mà kể. Nguồn cảm hứng ấy là sức mạnh tinh thần của người chiến sĩ cách mạng bị tàn phế, đau đớn đến cùng cực, không chịu nằm đợi chết, không thể chịu được xa rời chiến đấu, do đó phấn đấu trở thành một nhà văn và viết nên cuốn sách này. Càng yêu cuốn sách, càng kính trọng nhà văn, càng tôn quí phẩm chất của con người cách mạng.
Thép Đã Tôi Thế Đấy có một địa vị đặc biệt trong lịch sử văn học Liên Xô và nền văn học tiên tiến thế giới. Cách mạng tháng Mười thắng lợi, cuộc chiến đấu vĩ đại chưa từng có bao giờ của nhân dân lao động trên một dải đất Liên bang Xô Viết rộng lớn hàng ngày đề ra và đòi hỏi không biết bao nhiêu là anh hùng. Nhân dân Liên Xô, nhân loại tiến bộ chờ đợi văn học phản ánh và đào sâu cho mình hình ảnh con người anh hùng mới ấy. Lần đầu tiên trong văn học, N. A- xtơ-rốp-xki thu gọn được hình ảnh con người mới trong nhân vật Pa-ven Ca-rơ-sa-ghin. Pa-ven không những khác hẳn với những anh hùng của các thời đại trước. Khác hẳn với những tác phẩm văn nghệ của những năm đầu cách mạng, thường ca ngợi lòng dũng cảm vô tổ chức, tả sức mạnh tràn trề, lớn khỏe của quần chúng như một sức mạnh bột phát, tự nhiên. Thép Đã Tôi Thế Đấy cho ta thấy từng con người trong một quần chúng rộng lớn nẩy nở như thế nào, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Thép Đã Tôi Thế Đấy ghi lại cả một quá trình tôi thép, bước đường gian khổ trưởng thành của thế hệ thanh niên Xô viết đầu tiên.
Thép ở đây là Pa-ven, là Xê-ri-ô-gia, là Va-li-a, là Giác ky, cả một lớp thanh niên lao động, vừa lớn lên thì gặp ngay cách mạng, ý thức giai cấp và tuổi trẻ bừng lên trong bão táp của phong trào. Lò ngàn độ nóng tôi rèn họ là cuộc đấu tranh thật trường kỳ gian khổ, thật là tự lực cánh sinh của cách mạng tháng Mười. Người thợ vĩ đại tôi rèn thép ấy là Đảng cộng sản, ngọn cờ và bộ tham mưu của cách mạng. Đảng lần lượt lãnh đạo chiến tranh, đảm bảo cung cấp, tổ chức vận tải, xây dựng đường sắt, trấn áp tàn dư phản cách mạng, tổ chức lực lượng nhân dân rộng lớn và thiết lập chính quyền cách mạng vững mạnh, lãnh đạo phục hồi sản xuất và kiến thiết, dắt dẫn nhân dân đi vào một xã hội mới - xã hội chủ nghĩa - chưa từng có bao giờ. Trong đấu tranh vũ trang cũng như công tác xây dựng, Đảng tập dần thói quen cho Pa-ven chiến thắng. Pa-ven từng bước một trưởng thành, trở nên một chiến sĩ cách mạng già dặn. Bệnh tật mười chết một sống là trận thử thách cuối cùng. Pa-ven là thép đã tôi rồi nên đã thắng, toàn thắng.
Đọc Thép Đã Tôi Thế Đấy trước hết truyền cho chúng ta lỏng ham sống và ham chiến đấu. Đấy là bản chất giai cấp của Pa-ven. Đấy là bản chất thanh niên của Pa-ven. Đấy là phẩm chất cách mạng mà Đảng và đấu tranh thực tế đã xây dựng cho anh. Không phải ngọn lửa rơm sốc nổi hay cái ngang tàng rởm của chủ nghĩa anh hùng cá nhân. Một tinh thần ham sống và ham chiến đấu có nghĩa lý nhất, có cơ sở nhất. Không gì mạnh bằng lòng tin tưởng của Pa-ven ở những mục đích chiến đấu của mình. Pa-ven say mê đem toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân, hy sinh cá nhân của mình một cách nồng nhiệt lãng mạn, không bao giờ do dự, không hề tính toán, tất cả vì sự nghiệp giai cấp, vì hạnh phúc nhân loại. Không hiểu mục đích đấu tranh của Pa-ven, đảng tính đấu tranh của Pa-ven thì chỉ cảm thấy đời Pa-ven đau khổ. Không, Pa-ven không cảm thấy đau khổ, Pa-ven chỉ nghĩ đến khắc phục thống khổ. Pa-ven luôn luôn vui sướng vì anh luôn luôn đấu tranh và luôn luôn thắng lợi. Đó là chủ nghĩa lạc quan của Pa-ven. Đó là sức mạnh, đó là hạnh phúc của Pa-ven.
Thép Đã Tôi Thế Đấy là một khúc ca tươi đẹp của đời sống. Mỗi trang sách như cuốn thêm máu chảy trong người đọc, nâng cao thêm nhiệt tình cách mạng, thúc giục chiến đấu, thúc giục công tác.
Thép Đã Tôi Thế Đấy giải quyết cho chúng ta nhiều vấn đề nhân sinh quan mới, dạy chúng ta biết yêu biết ghét một cách chính xác và sâu mạnh, khơi lên ở chúng ta những tình cảm lớn, xây dựng cho chúng ta một quan niệm về tình yêu trong sáng. Thép Đã Tôi Thế Đấy còn là một kho báu kinh nghiệm công tác cách mạng rất thực tế để nhìn cho sáng hơn nhiều vấn đề mới mà cuộc sống đề ra cho mỗi tập thể và mỗi con người, để thực hiện "nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng."
Xem thêm
Nhân vật chính Pavel không phải là một con người hoàn hảo. Anh từng bồng bột, từng mắc sai lầm, từng trải qua những đau khổ mà bất cứ người trẻ nào cũng có thể gặp phải. Nhưng điều khiến tôi và nhiều độc giả khác ngưỡng mộ anh không nằm ở sự hoàn hảo, mà ở ý chí và lý tưởng sống mà anh lựa chọn. Chính sự không hoàn hảo ấy lại khiến Pavel trở nên gần gũi hơn, chân thực hơn giống như một con người đang học cách trưởng thành giữa những thử thách của cuộc đời. Pavel giúp tôi nhận ra mình không cần phải gồng mình để tỏ ra mạnh mẽ ngay lập tức. Tôi cảm thấy khó thích nghi với cuộc sống nội trú, Những lúc nỗi nhớ người thân chợt ùa về, hay khi áp lực học tập trở nên nặng nề, tôi mới hiểu rằng những cảm xúc ấy cũng là một phần trong chặng đường lớn lên của mỗi người. Pavel đã dạy tôi rằng: Thép không phải cứng cáp ngay từ đầu, nó cũng trải qua một quá trình nung nấu, tôi luyện mới hình thành.
Dù cuốn sách đã ra đời hơn nửa thế kỷ trước và từng trở thành cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ đi trước, Thép đã tôi thế đấy vẫn chưa hề mất đi giá trị. Thế giới ngày nay đã khác rất nhiều: Chúng ta sống trong thời đại của công nghệ, của tốc độ, của những áp lực mới. Nhưng những câu hỏi mà cuốn sách đặt ra - về ý chí, về lý tưởng sống, về giá trị của một đời người - vẫn còn nguyên ý nghĩa. Có lẽ vì thế mà hình tượng Pavel Korchagin vẫn có sức truyền cảm hứng cho người trẻ hôm nay. Trong một thế giới nơi nhiều người dễ rơi vào cảm giác hoang mang trước quá nhiều lựa chọn và áp lực, câu chuyện về một con người không chịu khuất phục trước nghịch cảnh vẫn mang lại một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng ý chí và lòng kiên định luôn là điều giúp con người vượt qua những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.
Với tôi, cuốn sách ấy không chỉ là một tác phẩm văn học. Nó giống như một tấm gương lặng lẽ, nhắc tôi rằng mỗi ngày trôi qua đều là một phần của cuộc đời mình. Và nếu đời người chỉ sống một lần, thì có lẽ điều quan trọng nhất không phải là sống thật lâu, mà là sống sao cho những năm tháng ấy thật sự có ý nghĩa.
Có thể tôi vẫn sẽ có nhiều lần vấp ngã trong tương lai. Nhưng sau khi đọc cuốn sách ấy, tôi hiểu rằng khó khăn không phải là dấu chấm hết. Đôi khi, chính những thử thách ấy lại là "ngọn lửa" cần thiết để tôi luyện con người trở nên mạnh mẽ hơn.