Quân Vương Reviews

Cuốn sách này là một sự lãng phí thời gian, tiền bạc và rất lộn xộn. Nó đi từ chủ đề này sang chủ đề khác và trở nên khó hiểu. Tôi không thể đọc hết cuốn sách này. Rất nhiều người đã quảng cáo rầm rộ cuốn sách "Quân Vương" và tôi bắt đầu tự hỏi tại sao? Bạn không thể đọc hết được. Tốt hơn hết là bạn nên đọc các ghi chú ngắn gọn miễn phí về cuốn sách này: Các nhà lãnh đạo có thể chơi xấu và biện minh cho việc sử dụng các biện pháp vô đạo đức để đạt được bất cứ điều gì họ muốn. Điều này nghe giống hệt như các chiến lược mà các nhóm lợi ích đặc biệt giàu có tham nhũng hiện tại và các chính trị gia điều hành đất nước chúng ta đã theo đuổi trong nhiều năm. Sự sống còn của những kẻ bẩn thỉu nhất.

Khi mình đọc tác phẩm này, mình rất thích thú khi được trải nghiệm tìm hiểu nhiều hơn về tinh thần nhân văn, những biến cố thời đại ở thời Phục Hưng của thế kỷ 15-16. Đấy là một trong những thời kỳ yêu thích của mình, nơi mà tinh hoa nhân loại được phát triển mạnh mẽ với vô vàn tác phẩm giá trị. Dù rằng mình chẳng phải là một nhà vua hay nhà cai trị, nhưng mình vẫn có thể đúc kết cho chính bản thân những bài học đắt giá trong đối nhân xử thế, mở mang cho mình thêm những hiểu biết về giai cấp thượng tầng chính trị. 

Có thể phương pháp tác giả đưa ra còn nhiều tranh cãi nhưng nó thích hợp cho các bạn đang tìm kiếm một cuốn sách về chính trị hay quản lý kinh doanh. Nó phơi bày sự thật và bản chất của con người. Ông vượt lên những chuẩn mực đao đức và tôn giáo đương thời. Lời văn của ông mang tính lý luận sắc sảo nhưng có tính ứng dụng rất cao. 

Cuốn sách này là một sự lãng phí thời gian, tiền bạc và rất lộn xộn. Nó đi từ chủ đề này sang chủ đề khác và trở nên khó hiểu. Tôi không thể đọc hết cuốn sách này. Rất nhiều người đã quảng cáo rầm rộ cuốn sách "Quân Vương" và tôi bắt đầu tự hỏi tại sao? Bạn không thể đọc hết được. Tốt hơn hết là bạn nên đọc các ghi chú ngắn gọn miễn phí về cuốn sách này: Các nhà lãnh đạo có thể chơi xấu và biện minh cho việc sử dụng các biện pháp vô đạo đức để đạt được bất cứ điều gì họ muốn. Điều này nghe giống hệt như các chiến lược mà các nhóm lợi ích đặc biệt giàu có tham nhũng hiện tại và các chính trị gia điều hành đất nước chúng ta đã theo đuổi trong nhiều năm. Sự sống còn của những kẻ bẩn thỉu nhất.

“Quân vương” chủ yếu nói về thuật trị nước và thuật hưng quốc, là cẩm nang để nhà cầm quyền củng cố địa vị, quyền lực với vấn đề trung tâm là bàn về thủ đoạn chính trị. Đây là cuốn sách kinh điển, chuyên luận bàn về nhà nước, phẩm chất và các thủ thuật chính trị của những người đứng đầu nhà nước.

“Quân vương” là kết quả của những đêm lạnh lẽo trong lao tù, Niccolò Machiavelli ngồi suy tư miệt mài và hy vọng đặt vào đó nỗi niềm của một con người có lòng yêu nước nồng nhiệt với mong ước thống nhất nước Ý và xây dựng một quốc gia hùng mạnh. Suy nghĩ của ông là suy nghĩ của một con người có kinh nghiệm thực sự, là kết quả của việc đọc vô số các tác phẩm chính trị và lịch sử.

Sống trong thời kỳ khi trật tự chính trị cũ kỹ của châu Âu đang tan vỡ, những vấn đề mới đang nảy sinh và nhiều biến động mạnh mẽ đang diễn ra trong xã hội, Machiavelli cố gắng lý giải ý nghĩa logic của các sự kiện để dự đoán những điều không thể tránh khỏi và để hình thành những luật lệ chi phối mọi hoạt động chính trị đang diễn ra trong bối cảnh hình thành một quốc gia.

Khi mình đọc tác phẩm này, mình rất thích thú khi được trải nghiệm tìm hiểu nhiều hơn về tinh thần nhân văn, những biến cố thời đại ở thời Phục Hưng của thế kỷ 15-16. Đấy là một trong những thời kỳ yêu thích của mình, nơi mà tinh hoa nhân loại được phát triển mạnh mẽ với vô vàn tác phẩm giá trị. Dù rằng mình chẳng phải là một nhà vua hay nhà cai trị, nhưng mình vẫn có thể đúc kết cho chính bản thân những bài học đắt giá trong đối nhân xử thế, mở mang cho mình thêm những hiểu biết về giai cấp thượng tầng chính trị. 

Cuốn sách gồm 26 chương với những lập luận sắc bén. Đó là những phương pháp tranh giành quyền lực, thao túng đối phương. Cách tổ chức nhà nước, quân đội cho đến binh pháp chiến tranh, mối quan hệ giữa quân vương và binh pháp. Cách ứng xử của bậc quân vương với thần dân và với những người bằng hữu của mình, biết giữ mình bởi sự khinh bỉ hay bị ghét. Là một tấm gương về sự phóng khoảng nhưng phải giữ được sự tôn nghiêm, không bao giờ được hạ thấp mình trong bất cứ chuyện gì. Càng thành công, càng phải làm trọn vai trò của mình, không cần e sợ bất cứ mối nguy nào trong lời nói của kẻ khác. Một vị minh quân nên biết đặt mình trong sự kiểm soát của chính mình, chứ không phải trong sự kiểm soát của người khác. Trong chính trị, không có con đường nào hoàn toàn yên ổn mà sự khôn ngoan chỉ ở chỗ tìm con đường ít nguy hiểm nhất mà thôi. Chiến tranh cần thiết là chiến tranh chính nghĩa, vũ khí của một quốc gia được coi là thiêng liêng khi quốc gia không còn cách nào khác ngoài chiến đấu.

Có thể phương pháp tác giả đưa ra còn nhiều tranh cãi nhưng nó thích hợp cho các bạn đang tìm kiếm một cuốn sách về chính trị hay quản lý kinh doanh. Nó phơi bày sự thật và bản chất của con người. Ông vượt lên những chuẩn mực đao đức và tôn giáo đương thời. Lời văn của ông mang tính lý luận sắc sảo nhưng có tính ứng dụng rất cao. Ví dụ trong việc lựa chọn bề tôi và giữ được lòng trung thành của kẻ bề tôi là bài học hữu ích cho những những vị lãnh đạo nhưng cũng hữu ích cho những bạn làm marketing. Nhưng làm sao để bậc quân vương tránh nịnh thần, chọn những người khôn ngoan phục vụ mình. Có vua sáng thì mới có tôi hiền "Một bậc quân vương phải luôn luôn hỏi ý kiến các cận thần nhưng chỉ hỏi khi ngài muốn hỏi chứ không phải ai khác muốn ngài hỏi". Những lời khuyên tốt, bất kể đến từ đâu, có được là nhờ đấng quân vương thông thái, chứ không phải đấng quân vương trở nên thông thái nhờ những lời khuyên thông thái.

Và tại sao các quân vương của nước Ý lại mất nước? Theo Niccolò Machiavelli, không phải bởi số trời vì chỉ những ai dựa vào năng lực và sự dũng cảm của chính mình thì sự nghiệp mới chắc chắn và lâu bền. Số mệnh không ngừng thay đổi nhưng bản tính con người thì khó dời. Chừng nào hai cái đó thống nhất với nhau thì người ta thành công, nếu không thì người ta thất bại. Đó là bài học thành công cho những người đang ở vị trí lãnh đạo.

"Quân vương" là cuốn sách vượt thời gian. Cuốn sách rất mỏng nhưng để hiểu và thấm cần rất nhiều thời gian và nỗ lực. Hơn 500 năm rồi mà người ta vẫn còn tranh luận về những triết lý đó nên nó không phải là một cuốn sách dễ đọc và dễ vận dụng. Nhưng trên con đường đi đến thành công của bạn nó sẽ là người bạn trung thành, người chỉ đường cần mẫn, không bao giờ phản bội bạn.

Tác phẩm chắt lọc những nhìn nhận của Machiavelli về bản tính con người, nghệ thuật lãnh đạo cũng như chính sách ngoại giao. “Quân vương” là một tác phẩm nổi tiếng đã nổi tiếng trong suốt gần 5 thế kỷ. Với lượng kiến thức về đời sống chính trị đã giúp ông trở thành người sáng lập ra hệ tư tưởng chính trị học hiện đại.

Chỉ trong một cuốn sách của Machiavelli đã hội tụ những nguyên tắc làm nền móng cho khoa học quản trị nói chung và chính trị học nói riêng. Đấy sẽ là một quyển sách vô cùng hữu ích đối với những ai muốn nghiên cứu sâu về vấn đề quản lý và lãnh đạo.

“Quân vương” chủ yếu nói về thuật trị nước và thuật hưng quốc, là cẩm nang để nhà cầm quyền củng cố địa vị, quyền lực với vấn đề trung tâm là bàn về thủ đoạn chính trị. Đây là cuốn sách kinh điển, chuyên luận bàn về nhà nước, phẩm chất và các thủ thuật chính trị của những người đứng đầu nhà nước.

“Quân vương” là kết quả của những đêm lạnh lẽo trong lao tù, Niccolò Machiavelli ngồi suy tư miệt mài và hy vọng đặt vào đó nỗi niềm của một con người có lòng yêu nước nồng nhiệt với mong ước thống nhất nước Ý và xây dựng một quốc gia hùng mạnh. Suy nghĩ của ông là suy nghĩ của một con người có kinh nghiệm thực sự, là kết quả của việc đọc vô số các tác phẩm chính trị và lịch sử.

Sống trong thời kỳ khi trật tự chính trị cũ kỹ của châu Âu đang tan vỡ, những vấn đề mới đang nảy sinh và nhiều biến động mạnh mẽ đang diễn ra trong xã hội, Machiavelli cố gắng lý giải ý nghĩa logic của các sự kiện để dự đoán những điều không thể tránh khỏi và để hình thành những luật lệ chi phối mọi hoạt động chính trị đang diễn ra trong bối cảnh hình thành một quốc gia.

Khi mình đọc tác phẩm này, mình rất thích thú khi được trải nghiệm tìm hiểu nhiều hơn về tinh thần nhân văn, những biến cố thời đại ở thời Phục Hưng của thế kỷ 15-16. Đấy là một trong những thời kỳ yêu thích của mình, nơi mà tinh hoa nhân loại được phát triển mạnh mẽ với vô vàn tác phẩm giá trị. Dù rằng mình chẳng phải là một nhà vua hay nhà cai trị, nhưng mình vẫn có thể đúc kết cho chính bản thân những bài học đắt giá trong đối nhân xử thế, mở mang cho mình thêm những hiểu biết về giai cấp thượng tầng chính trị.

Trước tiên, cần nhấn mạnh rằng Machiavelli viết cuốn sách này để dành tặng riêng cho vị chúa công của mình trong một thời kỳ mà thế giới không hề có khái niệm nhân quyền, nhân văn, bình đẳng. Ông không có ý định xuất bản nó. Cho nên việc ông trình bày vấn đề một cách thẳng thắn, trần trụi là hoàn toàn dễ hiểu. Người ta chỉ cần phải vòng vo, úp mở, che dấu sự thật phũ phàng bằng những lời dối trá hoa mỹ nếu họ có ý định nói chuyện với công chúng. 

Ngoài ra, cái cách mà người ta phản đối cuốn sách làm tôi liên tưởng đến hành vi của cư dân mạng Việt Nam mỗi khi có vụ việc gây tranh cãi nào đó lan truyền trên mạng. Người ta dễ dàng buông lời phản đối, chế diễu, miệt thị ngay cả khi chưa tìm hiểu vấn đề. Tôi tin rằng phản ứng của người đương thời dành cho Quân Vương và Machiavelli cũng tương tự như vậy. Đa số những người phản đối cuốn sách thậm chí còn chưa từng được cầm nó trong tay.

Một số người khác lại nêu lên nỗi lo rằng những điều Machiavelli nêu lên có thể làm hư hỏng độc giả, khiến họ có xu hướng sống thủ đoạn, đạo đức giả. Tôi hoàn toàn hiểu tâm tư của họ. Bản thân tôi là 1 ông bố. Và tôi cũng thường cố gắng bảo vệ con mình khỏi những thói hư tật xấu từ thế giới bên ngoài. Nhưng bảo vệ khác với tránh xa. Thực tế cho thấy, những đứa trẻ bị bố mẹ bao bọc quá mức lại rất dễ sa ngã khi lớn lên. Điều chúng ta nên làm không phải là giữ trẻ tránh xa cái xấu. Bởi cuộc sống đầy rẫy chuyện tiêu cực. Bạn không thể cứ mãi giữ con trong vòng tròn của những điều tốt đẹp. Thay vào đó, hãy chỉ cho chúng thấy cả mặt tốt và mặt trái của xã hội, qua đó giúp chúng biết tự bảo vệ bản thân trước những cám dỗ và xấu xa mà sớm muộn gì chúng cũng phải đối mặt.

Trong cả cuốn sách này tôi không hề thấy Machiavelli cổ súy cho lối sống vô đạo đức. Mà ghi chép của ông là sự mô tả về những gì thật sự diễn ra. Lịch sử cho thấy để sinh tồn trong môi trường chính trị khốc liệt, con người ta cần phải quỷ quyệt, thủ đoạn. Đó là một nhận định sát đáng bất kể bạn có thích nó và chịu thừa nhận nó hay không. Sự thật luôn là sự thật. Trái Đất không cần sự cho phép hoặc đồng tình của chúng ta để quay quanh Mặt Trời. Nó đã, đang, và sẽ luôn như vậy ngay cả khi bạn không thích và chối bỏ. Machiavelli bị ghét vì ông đã nêu ra một sự thật trần trụi mà đa số xã hội không dám thừa nhận và đối diện, chứ không phải vì con người ông xấu xa. Những sự thật trái ý nghịch lòng thường gây tổn thương cho con người. Và đa số chúng ta không thể để chịu đựng điều đó. Chỉ những người mạnh mẽ nhất mới có khả năng thừa nhận thực tế như nó vốn có, bất kể nó trần trụi ra sao.

Trong số 26 chương của tác phẩm, chỉ duy nhất một chương bắt đầu với chữ “Đừng” (Chương 19: Đừng để bị coi thường và thù ghét). Với Machiavelli một đấng Quân Vương thực thụ thì có rất ít giới hạn. Bởi có ít giới hạn nên luật pháp, luân lý, đạo đức là thứ được ban hành để điều khiển người khác, không áp dụng với Quân Vương. Do đó, tầm ảnh hưởng và sự biến đổi linh hoạt của Quân Vương không tuân theo trật tự thông thường: khi là sư tử dũng mãnh, lúc lại là cáo gian xảo.

Tính chất “Người hùng mang ngàn gương mặt” ấy khiến người ta phẫn nộ. Nhưng chỉ cần họ không coi thường và thù ghét, thì Quân Vương không có gì để ưu tư. Trong phóng sự đan xen yếu tố văn chương “Hoàng Đế”, Hajle Sellassje tại vương quốc Ethiopia đã triệt để vận dụng xảo thuật này. Cụ thể với triều đình, ông ta ban phát cùng lúc cả bổng lộc, chức tước và nỗi sợ hãi. Với nhân dân ông hiện lên với hình ảnh thánh thiện, luôn ủng hộ, khích lệ họ sống với nghèo khổ. Ở ông luôn có sự lấp lửng nên trách nhiệm và các kế hoạch phát triển đất nước theo đó cũng là một màn “sương khói”. Hajle Sellassje ta đã thành công trong việc cai trị đất nước, tạo nên đế chế xây dựng trên lòng tham, sự dốt nát và nỗi sợ.

Xảo thuật của Quân Vương còn nằm ở hành động chiếm – giữ, công – thủ mà việc chiếm – giữ cần táo bạo đôi khi đến mức tàn bạo, còn việc công – thủ “binh bất yếm trá” (dùng binh bất chấp thủ đoạn) đến mức tráo trở.

Quân Vương là một con người bằng xương bằng thịt không phải là hình mẫu lý tưởng trong những huyền thoại ngây thơ của con người. Do đó, nhân vật này không cần thiết phải biến mình thành anh hùng, mà những việc họ làm và những di sản họ để lại sẽ được định giá tùy vào góc nhìn của phe chiến thắng hay phe chiến bại.

Ở tột đỉnh vinh quang và quyền lực, con người hùng mạnh ấy cuối cùng cũng phải nhắc lại tâm sự của không biết bao thế hệ chiến tướng, vương tử, hoàng đế, nguyên soái trước đây. Đó là những lời từ tận đáy lòng, mở đầu bằng “đáng lẽ” và “giá như”, khép lại với sự yên lặng mãi mãi “khi cát bụi trở về với cát bụi”.

Vậy liệu có tồn tại sự khác biệt trong đường lối cai trị của phương Tây và phương Đông? Quân Vương liệu có phải là đại diện cho sự cai trị thuần túy không hề quan tâm đến nhân nghĩa? Con người vốn dĩ vẫn thường thích so sánh hiện thực và lý tưởng. Trong khi hiện thực thì không phải lúc nào cũng toàn hảo và lý tưởng thì không phải lúc nào cũng thiết thực.

Tôi nghĩ rằng sự khác biệt của thuật cai trị sẽ phụ thuộc vào từng cá nhân, từng bối cảnh. Tầm ảnh hưởng của Quân Vương ngày nay không dừng lại ở phương Tây và danh tiếng của “Binh Pháp Tôn Tử” không dừng lại ở phương Đông. Khi quá trình dung nạp đó diễn ra, chúng ta có thể nhận thấy những kiến thức về nghệ thuật cai trị luôn hữu ích với những nhà cầm quyền. Nhưng thực thi nghệ thuật ấy ra sao, lại là lựa chọn của họ khi nắm thực quyền trong tay- vì một Quân Vương luôn có rất ít các giới hạn.

“Quân Vương” là một tác phẩm có giá trị. Ở tập sách khiêm nhường này, bề tôi tận tụy Niccolò Machiavelli đã dốc cạn đời sống tư tưởng, nghệ thuật chính trị, tài năng văn chương và hiểu biết lịch sử của bản thân. Tôi nghĩ rằng ông không viết tác phẩm này để được khen hay bị chê, để người bình thường như chúng ta thảo luận, mà thời cuộc và số phận đã tự an bài ông với trọng trách ấy. Một trọng trách rất vĩ đại: trao truyền tri thức đến các bậc quân vương từ thế hệ này sang thế hệ khác, để họ sáng tỏ Đạo của bậc Minh Quân.

Tôi luôn nghe thấy cuốn sách này được nhắc đến trong các phương tiện truyền thông đại chúng và các bài học lịch sử nên tôi nghĩ đã đến lúc xem nó nói về điều gì. Một hướng dẫn hay về các sự kiện đương đại và lịch sử trong giai đoạn đó có thể hơi khó đối với độc giả với vốn từ vựng mà Niccolo sử dụng. Bên cạnh vấn đề đó còn có sự thao túng của con người, sự gian dối và mưu mô, than ôi, đó vẫn là tình trạng của con người. Quan trọng là phải đọc lại sau mỗi mười năm.

Thật khó để hiểu không phải vì nó khó hiểu mà vì nó nhàm chán và lỗi thời. Tôi cho rằng lý do nó tồn tại trong nửa thiên niên kỷ là vì người ta tin rằng những bài học của nó vẫn áp dụng được cho đến ngày nay, nhưng chúng lại quá xa rời khuôn khổ tham chiếu của chúng ta đến nỗi việc đọc đi đọc lại giai thoại này đến giai thoại khác về giới quý tộc bí truyền từ thế kỷ 16 trở nên nhàm chán. Tôi nhận ra rằng tôi đã bỏ lỡ quan điểm nhưng để đạt được mục đích đó, ông ấy đưa ra quan điểm của mình theo 17 cách khác nhau trong mỗi chương. Bạn thực sự chỉ cần đọc tiêu đề chương rồi lướt qua cho đến khi bạn hiểu được bài học nhỏ của ông ấy. Nhưng có một lý do khiến bạn không muốn đọc các chi tiết. Đó là vì chúng quá rõ ràng và nhàm chán.