Sau khi kết thúc một bài giảng trên trường thầy cô luôn hỏi chúng ta rằng “Các em có câu hỏi gì không?”. Hay trong các buổi hội thảo,.. luôn có thời gian để trao đổi, đặt câu hỏi với diễn giả. Điều này cho thấy việc đặt một câu hỏi là điều rất quan trọng và cần thiết trong việc học tập và cuộc sống. Vậy làm sao để đặt câu hỏi hay? Hãy cùng ngài Hiệu trưởng thứ 11 của trường Đại Học danh tiếng Harvard tìm hiểu 5 câu hỏi quan trọng lại rất đơn giản để hay đổi cuộc sống của bạn

Từ khi là một cậu bé, James E.Ryan đã rất thích đặt câu hỏi cho ba cậu, chình vì thế ba cậu nói với cậu rằng nên học làm luật sư. Đến khi ông học luật và thấy các giảng viên trường luật đặt các câu hỏi cho sinh viên của mình thì ông biết rằng chính xác việc làm một giảng viên trường luật là nghề duy nhất trên thế giới dành cho ông. Bất ngờ ông nhận được lời mời trở thành hiệu trưởng trường Giáo dục của Harvard. Ở chức vị hiệu trưởng, cần phải phát biểu rất nhiều. Vào mùa xuân năm 2016, khi lễ tốt nghiệp đến gần, mọi người xung quanh ông đều hỏi về bài phát biểu của ông. Trong suốt một thời gian ông đều trả lời rằng: “Một câu hỏi hay đấy”. Và rồi ông nhật ra đó là một câu trả lời tệ nhưng rồi ông nhận ra “những câu hỏi hay” thực sự là một chủ đề hay cho bài phát biểu của ông. Hàng triệu người xem trên mạng bài phát biểu của ông. Điều sau đó là một biên tập viên đã đề nghị biến bài phát biểu đó thành một cuốn sách. Kết quả chúng ta có cuốn sách Biết Hỏi Mới Là Giỏi được ra đời.

Có rất nhiều câu hỏi trên nhưng chỉ có 5 câu hỏi là thật sự quan trọng dùng để hỏi chính bản thân và mọi người, 5 câu hỏi này sẽ giúp bạn thay đổi cuộc sống của mình. Cuốn sách Biết Hỏi Mới Là Giỏi bao gồm 5 chương, trong 5 chương này sẽ giải thích ý nghĩa, ngữ cảnh và tầm quan trọng của từng câu hỏi. Và cuối cùng là chương kết luận. Bây giờ, hãy tìm hiểu 5 câu hỏi mà lại quan trọng như vậy?

Chương 1: Hả, gì cơ?


Chính xác câu tiếng anh là “Wait, What?” sử dụng đúg bản gốc ta sẽ thấy nó hay hơn và hợp ngữ cảnh hơn. “Wait, What?” là  một câu hỏi rất phổ biết của những người Canada. Một số nhà nghiên cứu than thở vì sự thừa thải của từ “Wait”. Nhưng câu hỏi “Wait, What?” thật sự là câu hỏi tuyệt vời lại rất đơn giản. Người ta có thể sử dụng linh hoạt câu hỏi trong các tính huống. Ví dụ như khi được đưa ra một cách đơn giản, “Wait, What?” như một lời đề nghị đối phương nhắc lại hoặc đề xuất đó quá đỗi bất ngờ. Nó giống như câu hỏi “Anh đùa với tôi sao?” mà người Việt hay dùng để diễn tả sự hoài nghi về một vấn đề nào đó. “Wait, What?” là câu hỏi thiết yếu đứng đầu danh sách của James, vì nó là một phương thức giúp đối phương làm rõ và làm rõ luôn là bức đầu để ta hiểu rõ một điều gì đó.

Ở một tình huống, chúng ta luôn đưa ra những lời nhận xét, một kết luận vội vàng mà chưa hiểu chọn vẹn tình huống ấy, một con người ấy. Để tránh đưa ra một kết luận sai lầm bạn hãy luôn hỏi “Wait, What?” để chúng ta hiểu vấn đề đó một cách tốt nhất. Cuối cùng hãy luôn tập lắng nghe, tôi đã từng xem trên mạng và luôn nhớ câu “3 năm học nói, cả đời học nghe”, việc lắng nghe người khác bạn sẽ tránh được những mâu thuẫn, hiểu rõ hơn về một người, một sự việc. Khi đọc xong phần này, tôi suy nghĩ rằng “Wait, What?” chỉ thích hợp khi ta sống ở nước ngoài và các tình huống ông James đưa ra không phù hợp nhưng rồi tôi tự thấy một cách giống với “Wait, What” mà miền nam hay dùng “Hả, Cái gì dạ?”, miền bắc sử dụng “Hả, gì cơ” như biên dịch Tú Hà đa dịch. Chúng ta cũng thường kéo dài “hả?” để đối phương nhắc lại, ta sử dụng theo một thói quen mà không ngờ rằng câu hỏi đó lại mang một sức mạnh như vậy.

Chương 2: “Không hiểu…?”


Khi đọc sách tôi thật sự không hiểu rõ về câu hỏi này và ngay lập tức tôi xem lại bài phát biểu của James và bản gốc tiếng Anh là “I wonder…?”. Tiêng Việt của chúng ta thật phong phú và cách dùng của tôi thường là “Tôi tự hỏi rằng…?”, nó tương tự câu “Không hiểu…?”, câu hỏi này là mở đầu cho hàng loạt câu hỏi phía sau . Ví dụ như “Không hiểu tại sao lại…?” hay “Không hiểu nếu…?”, “Không hiểu liệu…?”, bạn cũng có thể dùng một dạng tương tự là “Tôi tự hỏi là tại sao…?”, “Tôi tự hỏi rằng nếu…?” Đây quả thật là một câu hỏi hữu ích, bạn có thể dùng để hỏi bản thân cũng như để hỏi thể giới xung quanh. Hãy thử đặt một câu hỏi cho giảng viên của bạn chẳng hạn “Không hiểu tại sao hoạt động của đĩa ma sát trong ly hợp lại quan trọng như thế?”. Bạn sẽ nhận được một câu giải thích tường tận của giảng viên. Điều nhận được sau khi ta đặt câu hỏi này chính là một kiến thức chọn vẹn. Sự tò mò sẽ giúp bạn rất nhiều và chính sự tò mò đã sản sinh ra câu hỏi này. Bạn cũng có thể hỏi bản thân mình rằng “Không hiểu tại sao mình lại không làm bài tập?”, “Không hiểu tại sao mình không học tiếng Anh?”. Trả lời câu hỏi này bạn sẽ thấy mình tốt lên từng ngày, chỉnh chu hơn. Một câu hỏi đơn giản nhưng đầy sức mạnh.

Chương 3: Chúng ta không ít nhất…?


“Could’t we at least…?”, giồng như câu hỏi thứ hai, câu hỏi thứ ba tạo sự cốt lõi cho hàng loạt câu hỏi khác. Đầu tiên, việc hỏi “Chúng ta không thể ít nhất đồng ý sao?” là một cách để tìm ra nền tảng chung để duy trì mối quan hệ. Đặc biệt khi hỏi câu này trong khi tranh cãi như một cách để dừng lại tìm sự nhất trí. “Chúng ta không thể ít nhất đồng ý sao?” không thể giải quyết các bất đồng nhưng ít nhất có thể làm giảm mất độ của chúng. “Could’t we at least…?” còn là một cách để ta bắt tay vào thực hiện, dù kế hoạch chưa hoàn chỉnh. Ví dụ, khi nhóm bạn được giao một dự án, bạn chẳng biết phải thực hiện nó như thế nào. Thì bây giờ câu hỏi “Chúng ta không thể ít nhất tìm một quyển giáo trình để tham khảo sao?” sẽ giải quyết các vấn đề của bạn, mở đường cho nhóm bạn thực hiện một dự án.

Chương 4: Tôi có thể giúp gì?


Trong mỗi người Việt chúng ta đều thích hay luôn giúp đỡ người khác. Sự giúp đỡ còn lan tỏa một sự hạnh phúc từ người này sang người khác. Ví dụ, bạn thấy một bà lão trên xe bus, bạn vội vàng đứng nhường ghế cho bà ta, vào một ngày khác bạn mệt mỏi, có một người nhường ghế cho bạn. Chỉ hành động nhỏ cũng sẽ khiến lòng bạn cảm thấy thoải mái và vui vẻ. Nhưng đôi khi sự giúp đỡ sẽ đem lại nhiều rắc rối. Có lẻ, rất ít khi chúng ta nói “Tôi có thể giúp gì được?” hay “Con có thể giúp mẹ gì không?”, với chúng ta khá là trang trọng. Nhưng thật sự đây là một câu hỏi hay, khi chúng ta nói “Tôi có thể giúp gì?”, “How can I help?”, tức là bạn có một thiện ý giúp đỡ một cách nghiêm túc. Nếu đối phương chấp thuận lời đề nghị giúp đỡ của bạn thì hành động của bạn không bao giờ là thừa thải. Đồng thời, chính nhờ câu hỏi này ta đã tạo nền tảng cho những mối quan hệ tốt đẹp. Nó thể hiện sự quan tâm, sẵn sàng giúp đỡ đối phương. Cuối cùng bạn sẽ nhận lại một sự giúp đỡ khác. Điều đặc biệt khi ta hỏi sẽ không gây rắc rối cho bạn và người khác.

Chương 5: Điều gì mới thực sự quan trọng?


Tôi từng tham gia một cuộc họp ở một dự án, lúc này tôi chỉ là thành viên mới, cuộc họp bắt đầu được một lúc thì các thành viên cũ nói chuyện về người này, người kia và giỡn với nhau. Tôi thật sự khó chịu và các bạn ít nhất một lần sẽ gặp những tính huống khó chịu. Vâng, lúc này câu hỏi “Điều gì mới thực sự quan trọng?” xuất hiện và giúp chúng ta đưa buổi họp quay lại nội dung chính, vào thẳng vấn đề cần giải quyết. “Điều gì mới thực sự quan trọng?” còn dùng để hỏi chính bản thân chúng ta. Bạn gặp vấn đề bạn thấy trống trải sau nhiều năm học tập, làm việc. Và tự hỏi bản thân rằng “Điều gì mới thực sự quan trọng với bạn thân mình lúc này?”. Chẳng hạn câu trả lời dành cho bạn lâu rồi bạn chưa thăm gia đình bạn, bạn cần một cuộc gọi với mẹ, điều này sẽ giải quyết nỗi trống vắng của bạn. Đó là lý do vì sao câu hỏi này trở thành một trong năm câu hỏi quan trọng của James. Nó không chỉ dùng để hỏi người khác, giúp chúng ta học tập, làm việc, nó còn dùng để hỏi bản thân. Tìm hiểu bản thân một cách tốt nhất.

Kết luận

Bằng một giọng văn hài hước pha nhưng đầy ý nghĩa của James E. Ryan đã làm cho cuốn sách trở nên hấp dẫn, không quá dài dòng nhưng truyền đạt đầy đủ những gì quan trọng nhất của 5 câu hỏi. Ông lồng ghép những câu chuyện của bản thân mình, những trải nghiệm của ông. Và rồi ông đút kết ra 5 câu hỏi quan trọng trên cuộc đời này.

“Hả, gì cơ?” là gốc rễ của mọi sự hiểu biết.

“Không hiểu…?” là trọng tâm của sự tò mò.

“Chúng ta không thể ít nhất…?” là khởi đầu của mọi sự tiến bộ.

“Tôi có thể giúp gì?” là nền tảng của mọi mối quan hệ tốt đẹp.

“Điều gì mới thực sự quan trọng?” giúp bạn đi đến trọng tâm của cuộc đời.

Nếu bạn không biết, hãy tự tin đặt câu hỏi, nếu bạn không biết nên hỏi câu hỏi gì, bạn sợ câu hỏi của mình trở nên ngớ ngẩn, hãy thử đặt câu hỏi bằng cách vận dụng 5 câu hỏi đơn giản của ông James để mở đâu một điều tốt đẹp. Tò mò sẽ giúp chúng ta có thêm kiến thức rộng. Giúp đỡ thể hiện sự quan tâm, sự quan tâm, giúp đỡ sẽ ít nhất sẽ làm cho cuộc sống bạn trở nên tốt đẹp hơn. Và cuối cùng hãy tự hỏi bản thân mình muốn gì, cần gì? Điều gì là thực sự quan trọng đối với bạn? Chỉ cần bạn biết cách vận dụng tốt, cuộc sống của bạn sẽ trở nên tốt đẹp hơn, nó còn có thể thay đổi cuộc sống của bạn. Hãy đặt câu hỏi vào ngày mai nào.


Review chi tiết bởi  Thanh Ngân - Bookademy

------------

Theo dõi fanpage của Bookademy để cập nhật các thông tin thú vị về sách tại link: https://www.facebook.com/bookademy.vn

Tham gia Bookademy Team để có cơ hội đọc và nhận những cuốn sách thú vị, đăng ký CTV tại link: https://goo.gl/forms/7pGl3eYeudJ3jXIE3

Xem thêm